Dr. Metin KAPIDERE

Dr. Metin KAPIDERE

METİN OLMAK..

CORONA VİRÜS MASKESİ ÜZERİNE...

23 Eylül 2020 - 14:57
Reklam

Öncelikle tıp doktoru olmadığımı belirtmek istiyorum. Elektronik ve Bilgisayar alanında Doktora yaptığımı söylemek istiyorum. Biyomedikal çalışmalarım oldu. Kendimce eksik gördüğüm bir hususu sizinle paylaşmak istiyorum.

İnsanlarda ve hayvanlarda hastalığa yol açabilen ve birçok türü bulunan virüslere “Coronavirus” denilmektedir. İnsanlarda genellikle soğuk algınlığına yol açan bu virüsler hayat kayıplarına varan tablolara da neden olabilmektedir.

2019 yılının son günlerinde Çin’in Hubei Eyaleti’ne bağlı Wuhan şehrinde hastaneye başvuran pnömoni vakalarında bir kümelenme olduğu fark edilmiştir. İlk vakalar, epidemiyolojik olarak Wuhan’daki bir hayvan pazarı ile ilişkilidir.

İlk hastalarda alınan örnekler bilinen birçok patojen için test edilmiştir.  

Yarasa SARS-CoV virüsüne yüzde 85 oranında benzerlik gösteren yeni bir Coronavirus (2019-nCoV) tanımlanmıştır. Virüsün damlacık ve yakın temas ile bulaştığı tespit edilmiştir.

1 Ocak 2020 tarihinde virüsün çıkış yeri olduğu düşünülen Wuhan’daki hayvan pazarı kapatılmıştır. 

2019-nCoV Corona Virüsü erken evre belirtileri; öksürük, göğüste sıkışma, ateş ve nefes darlığı olarak sıralanabilir. İlerleyen evrelerde öksürük ve nefes darlığı artabilir, solunum sıkıntılarının yanı sıra pnömaniye benzer bulgular görülebilir.

11 Mart 2020 tarihinde ülkemizde ilk pozitif vaka ortaya çıktı. Tüm virüslerde olduğu gibi 2019-nCoV Corona virüsünden de korunmanın en önemli yolu maske takmaktır.

Gel gelelim 6 Nisan 2020 maske satışı ülkemizde yasaklandı. Yetkililer maskelerin vatandaşlarımıza ücretsiz verileceğini duyurdu. Önce PTT kargo ile dendi. Sonra eczanelerden TC Kimlik numarası ile alınacağı söylendi.

Ama bir türlü maske vatandaşın büyük bir kısmına ulaştırılamadı. Nihayet 32 gün sonra maske satışının serbest olacağı Ticaret Bakanlığı tarafından açıklandı. Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, cerrahi maskelerin, adedi KDV dahil en fazla 1 lira olacak şekilde satışa sunulacaktır.

8 Mayıs'ta İstanbul'da, akabinde büyük şehirlerden başlayarak diğer illerdeki marketlerde de cerrahi maske satışı yapılabileceği duyuruldu.

Bu arada vatandaş para ile bile maske bulamazken, Dışişleri Bakanımız Sayın Çavuşoğlu 18 Nisan'da yaptığı açıklamada 116 ülkenin Türkiye'den yardım talebinde bulunduğunu ve bunların 44'üne yardım gönderildiğini söyledi. 

Biz tam 32 günden fazla maskesiz gezerken, devletimiz büyüklüğünü gösterdi ve 44 ülkeye tıbbi malzeme ve maske yardımında bulundu. Burada bir çelişki yok mu?
Ben hala ülkemde maske satışının neden yasaklandığını ve insanların neden bir aydan fazla maskesiz gezdirildiğini anlamadım?

Cerrahi / basit maskeyi hasta takmalı, başkasına bulaştırmamak için.

Sağlık çalışanı kendini korumak için tıbbi maske takmalı; temas riski yüksek olanlar solunum maskesi (N95 gibi), düşük olanlar cerrahi maske kullanmalı.

Eğer valfli solunum maskesi kullanılırsa, soluması daha kolaydır, fakat kişinin kendisi hasta ise başkasına bulaştırabilir. Valfsiz kullanılırsa soluması daha zordur, bununla birlikte hem korunma hem başkasına bulaştırma riskinde azalma sağlanabilir.

ABD Hastalık Kontrol Merkezileri (CDC), N95 solunum standardını COVID-19 ve SARS rehberlerinde tavsiye edilen koruyucu ekipmanların bir parçası olarak belirtmektedir.
Avrupa ise "Filtrelenen yüz parçası" puanı (FFP) EN standardı 149: 2001'den almıştır. Ülkemizde de bu standart temel alınmaktadır.

Bilinen solunum maskelerinin özellikleri aşağıdaki gibidir;

FFP2 filtre kapasitesinin %94’ünü filtreler.

N95 filtre kapasitesinin %95’ini filtreler.

FFP3 ve n99 filtre kapasitesinin %99’ unu filtreler.

N100 filtre kapasitesinin %99.7’ sini filtreler.

Koronavirusun boyutu yaklaşık ortalama 0.12 mikrometre (12 nanometre) olduğuna göre; "acaba bu filtreler koronavirüsü filtreleyemiyor mu?" sorusu akla getirebilir.

0,3 mikrondan küçük mikroorganizmalar havadaki diğer moleküller (azot, oksijen, vb.) ile etkileşime girerek düzensiz hareket eden partiküllere dönüşür, bunlar da N95 gibi solunum maskeleri tarafından filtrelenebilir. 

Sokakta gördüğümüz maskelerin büyük bir çoğunluğu cerrahi maske sınıfındadır.

Bunlar hastalık yaymayı önlemek içindir. N95 ve FFP2 standartlarına sahip maskeleri ve özelliklerini bilmedikleri için halkımız bunları pek tercih etmemektedir. Daha da acısı 4 saat etkili olabilecek cerrahi maskeleri, günlerce ve haftalarca kullanan pek çok vatandaşımız bulunmaktadır. 

Vatandaşın maskeler konusunda aydınlatılması gerekiyor. 2019-nCoV Corona Virüsü ortaya çıkalı 9 ay olmasına rağmen vatandaşlarımız henüz maske neden taktığını, maskenin neyi koruduğunu ve maskelerin özelliğini tam olarak bilememektedir.

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Reklam