Reklam
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

ANKARA EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR.

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 
05 Şubat 2023 - 15:04

 

İÇİNDEKİLER 

Afet Yönetimi ....................................................................................................................................................172 Bölgesel, Kentsel ve Kırsal Kalkınma .........................................................................................................175 VII. EĞİTİM ve ÖĞRETİM .................................................................................................................177 Okul Öncesi Eğitim ..........................................................................................................................................180 İlköğretim ...........................................................................................................................................................180 Ortaöğretim .......................................................................................................................................................182 Yükseköğretim ...................................................................................................................................................182 Öğretmen ..........................................................................................................................................................184 Özel Eğitim, Özel Yetenekli Öğrenciler, Yaşam Boyu Eğitim ve Okullar .......................................185 VIII. SOSYAL POLİTİKALAR ............................................................................................................189 Sosyal Yardımlar ve Hizmetler .....................................................................................................................191 Sosyal Güvenlik ................................................................................................................................................193 Çalışma Hayatı ...................................................................................................................................................194 Engelliler .............................................................................................................................................................195 65 Yaş ve Üzerindeki Vatandaşlarımız ......................................................................................................200 Şehit Yakınları ve Gaziler .................................................................................................................................201 Konut ve Barınma ..........................................................................................................................................203 Sağlık ..................................................................................................................................................................205 Aile ve Çocuk ...................................................................................................................................................212 Kadın ....................................................................................................................................................................214 Gençlik ................................................................................................................................................................218 Spor ......................................................................................................................................................................221 Uyuşturucuyla Mücadele ..............................................................................................................................224 IX. DIŞ POLİTİKA, SAVUNMA, GÜVENLİK ve GÖÇ POLİTİKALARI ...............................................227 Dış Politika .........................................................................................................................................................229 Milli Savunma ..................................................................................................................................................232 Güvenlik ve Terörle Mücadele .....................................................................................................................233 Siber Güvenlik ..................................................................................................................................................235 Göç ve Sığınmacı Politikaları ........................................................................................................................237

 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ

ÖNSÖZ 

Ülkemiz, Cumhuriyet tarihinin en derin yönetim ve ekonomik krizlerinden birini yaşamaktadır.  Toplumsal, siyasal ve ekonomik sorunlar her geçen gün artmaktadır. Bu krizin en temel sebebi  “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” ile keyfi ve kural tanımaz yönetim anlayışıdır.  

Mevcut sistem Devlet için bir beka sorununa dönüşmüştür. 

Milletimizi en geniş yelpazede temsil eden altı siyasi parti olarak bizler, birlik içinde bu kri zi aşmak, derin sorunlarımızı demokratik hukuk devleti ilkeleri doğrultusunda, güçlendirilmiş  parlamenter sisteme geçerek, çoğulculuk ve katılımcılık temelinde çözmek hedefiyle bir araya  geldik. 

Temel hedefimiz, Türkiye’yi herkesin insan onuruna yaraşır bir yaşam sürdüğü ve sosyal refah  standartlarına ulaştığı, kadınların, çocukların, gençlerin ve tüm vatandaşların geleceğe umutla  baktığı, toplumsal barış ve huzurun tesis edildiği mutlu bir ülke haline getirmektir. 

Bu inanç ve kararlılıkla hazırladığımız “Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni”ni,  “Temel İlkeler ve Hedefler” mutabakatını, “Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Anayasa Deği şikliği Önerisi”ni, “Kurumsal Reformlar Raporu”nu ve “Seçim Güvenliği Raporu”nu 2022 yılı için de kamuoyu ile paylaştık. 

Bugün ülkemizin önemli temel politika alanlarında milletimizin menfaatleri doğrultusunda be lirlediğimiz hedef, politika ve projeleri içeren “Ortak Politikalar Mutabakat Metni”mizi kamuo yuna açıklıyoruz.  

“Ortak Politikalar Mutabakat Metni”nde yer alan somut hedef, politika ve projeler milletimize  karşı ortak taahhüdümüzdür.  

“Ortak Politikalar Mutabakat Metni”miz altı siyasi parti olarak destekleyeceğimiz Ortak Cum hurbaşkanı Adayı’nın Seçim Beyannamesinin ve seçimlerden sonra uygulanacak Hükümet  Programının ana omurgasını oluşturacaktır. 

Ortak Politikalar Metnimizde yer alan somut adımlarla, Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında güç lü, özgürlükçü, demokratik, adil bir sistem inşa etmeyi; kamu yönetimini liyakat, hukuka uygun luk ve şeffaflık ilkelerine göre vatandaş odaklı bir biçimde yapılandırmayı; yeşil dönüşümü ve  dijital devrimi merkezine alan yeni bir sürdürülebilir, kapsayıcı kalkınma stratejisiyle Türkiye’yi  ‘’Orta Gelir Tuzağı’ndan kurtarıp ‘’Yüksek Gelirli Ülkeler” arasında sağlam ve kalıcı bir konuma  getirmeyi; cinsiyet, etnik köken, din, dil, yerleşim yeri, sağlık durumu, sosyo-ekonomik koşulları  ayırt etmeden, fırsat eşitliğini garanti altına alan kapsayıcı bir eğitim sistemi kurmayı; gele cek nesillerin “ekosistem hakkı”nı anayasal güvence altına almayı; aşırı yoksulluğu sıfırlamayı,  hiçbir vatandaşımızı geride bırakmamayı ve ülkemizi güvenilir, güçlü ve etkili bir uluslararası  oyuncu konumuna getirmeyi taahhüt ediyoruz.

11 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ

ÖZET 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

ÖZET 

Milletimizi en geniş yelpazede temsil eden altı siyasi parti olarak Cumhuriyet tarihinin en derin  yönetim ve ekonomik krizini aşmak amacıyla büyük bir kararlılıkla yürüttüğümüz ortak çalış malarda yeni bir aşamaya gelmiş bulunmaktayız. 

Temel politika alanlarında milletimizin menfaatleri doğrultusunda belirlediğimiz hedef, politika  ve projeleri içeren “Ortak Politikalar Mutabakat Metni”mizi kamuoyuna açıklıyoruz.  

Ortak Politikalar Mutabakat Metnimiz, (1) hukuk, adalet yargı, (2) kamu yönetimi, (3) yolsuzluk la mücadele, şeffaflık ve denetim, (4) ekonomi, finans ve istihdam, (5) bilim, Ar-Ge, yenilikçilik,  girişimcilik ve dijital dönüşüm, (6) sektörel politikalar, (7) eğitim ve öğretim, (8) sosyal politika lar ve (9) dış politika, savunma, güvenlik ve göç olmak üzere 9 ana başlık altındaki 75 alt başlık ta 2300’den fazla somut hedef, politika ve projeleri ortaya koymaktadır. 

“Ortak Politikalar Mutabakat Metni” altı siyasi parti olarak destekleyeceğimiz Ortak Cumhur başkanı Aday’ının Seçim Beyannamesinin ve seçimlerden sonra uygulanacak Hükümet Progra mının ana omurgasını oluşturacaktır. 

9 ana başlıkta atılacak somut adımlara ilişkin bir özet aşağıda, detaylı adımlar ise ana metinde  yer almaktadır. 

HUKUK, ADALET VE YARGI 

•  Etkin ve katılımcı bir yasama, istikrarlı, şeffaf ve hesap verebilir bir yürütme, bağımsız ve  tarafsız bir yargı ile kuvvetler ayrılığının tesis edildiği güçlü, özgürlükçü, demokratik, adil bir  sistem için Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçeceğiz.  

•  Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni doğrultusunda yapılması gereken  anayasal ve yasal değişiklikleri ivedilikle hayata geçireceğiz.  

•  Bir yasama yılında en az 20 gün, gündemi muhalefet tarafından belirlenen genel görüşme  açılabilmesini sağlayacağız.  

•  Devlet sırrı ve ticari sır kavramlarını, Meclis’in bilgi edinme ve denetim yetkilerini engelle meyecek şekilde yeniden tanımlayacağız.  

•  Milletlerarası sözleşmelerden geri çekilme yetkisinin Meclis’e ait olduğunu anayasal güven ce altına alacağız.  

•  Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde başkanı ana muhalefet milletvekilleri arasından seçilen  Kesin Hesap Komisyonu kuracağız. 

13 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Kanunlar üzerinde tanınan veto yetkisini kaldırarak Cumhurbaşkanına sadece “geri gönder me yetkisi” tanıyacağız.  

•  Cumhurbaşkanının kararname çıkarma yetkisine son vereceğiz.  

•  Cumhurbaşkanının 7 yıl süreyle bir dönem seçilebilmesine, seçildikten sonra partisi ile ilişi ğinin kesilmesine ve görev sonrasında aktif siyasete dönememesine ilişkin düzenleme ya pacağız.  

•  Başbakan veya Bakanlar Kurulu’nun tamamı aleyhine verilecek güvensizlik önergelerinde  yeni Başbakanın isminin yer almasını ve önergenin TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu  tarafından imzalanmasını güvence altına alacağız.  

•  Olağanüstü hal kararnamelerine son verecek, OHAL süresini altı aydan iki aya düşüreceğiz.  •  Hakimler Kurulu ve Savcılar Kurulu şeklinde iki farklı kurul oluşturacağız. •  Çoklu baro sistemine son vereceğiz.  

•  Sayıştay’ı Anayasa’da bir yüksek mahkeme olarak düzenleyecek, Sayıştay denetiminin kap samını, tüm kamu kurum ve kuruluşlarını içerecek şekilde genişleteceğiz. 

•  Tutuklamanın istisna olması ilkesinin titizlikle uygulanması için gerekli tedbirleri alacağız. •  Düşünce, kanaat ve ifade hürriyetlerini güçlendireceğiz.  

•  Basın özgürlüğünü güçlendirecek, TRT ve Anadolu Ajansı’nı bağımsızlık ve tarafsızlık esas larına göre yeniden yapılandıracağız.  

•  Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının belirsiz ve keyfi şekilde sınırlanmasına  son vereceğiz.  

•  Sivil toplum kuruluşlarının kamu yararı statüsü ve vergi muafiyeti gibi desteklerden yarar lanmasında eşit, adil ve şeffaf bir yöntem uygulanmasını sağlayacağız. 

•  Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamelerinden kaynaklanan mağduriyetlere son ve receğiz. 

•  Seçim barajını %3’e düşüreceğiz. 

•  Yurt dışındaki vatandaşlarımızın en fazla 15 milletvekili ile doğrudan Meclis’te temsili için  yurt dışı seçim çevresi oluşturacağız. 

•  En son yapılan milletvekili genel seçiminde en az %1 oy alan siyasi partilerin hazine yardı mından faydalanmasını sağlayacağız. 

14 

ÖZET 

•  Siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davaların açılmasında TBMM’nin iznini zorunlu hale  getireceğiz.  

•  Siyasi partilere ve adaylara yapılan belirli miktarın üzerindeki bağışların ve seçim dönemle rinde yapılan tüm harcamaların kamuoyuna açıklanmasını zorunlu tutacağız.  

KAMU YÖNETİMİ  

•  Cumhurbaşkanlığı bünyesindeki kurulları ve ofisleri lağvederek görev ve yetkilerini ilgili ba kanlık ve kurumlara devredeceğiz. 

•  Türkiye Varlık Fonu’nu kapatacağız. 

•  Bakanlıkları yeşil ve dijital dönüşüm ve kapsayıcılık hedefimiz doğrultusunda yeniden yapı landıracağız. 

•  Strateji ve Planlama Teşkilatı Kuracağız. 

•  Bakan yardımcılıklarını kaldırıp, müsteşarlık sistemini kuracağız.  

•  Yerel yönetimlerde seçme ve seçilme hakkını yok sayan kayyum uygulamalarına son vere ceğiz.  

•  Belediyelerin genel bütçe vergi gelirlerinden aldığı payları artıracak, payların belirlenme sinde illerin üretim ve ihracata olan katkısını ve yaz-kış ile gece-gündüz nüfus farkı ile dü zensiz göçü dikkate alacağız.  

•  Muhtarlık Temel Kanunu’nu çıkaracağız. 

•  Büyükşehir Yasası’yla mahalleye dönüştürülen köylere tüzel kişiliklerini iade edeceğiz. •  Devlet Personel Başkanlığı kuracağız.  

•  Mülakat uygulamalarına son verecek, yazılı sınavda en yüksek puan alandan başlamak üze re personel alımı yapılmasını sağlayacağız.  

•  KPSS sınavlarının sayısını artıracak ve sınavlardan ücret almayacağız. 

•  Kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin vekil ya da taşeronlar eliyle yürü tülmesine izin vermeyeceğiz.

15 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

YOLSUZLUKLA MÜCADELE, ŞEFFAFLIK VE DENETİM 

•  TBMM’de “Yolsuzlukları Araştırma Komisyonu” kuracağız. 

•  Yolsuzluktan elde edilen ve yurt dışına kaçırılan gelirleri ülkemize geri getirecek, bu çerçe vede “Malvarlıklarının Geri Alınması Ofisi”ni kuracağız. 

•  Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı’nın mali kaynakları ile personel ve bilişim alt yapı sını güçlendirecek, çalışmalarında idari özerkliğe sahip olmasını sağlayacağız. 

•  Mali Eylem Görev Gücü (FATF) standartlarına tam uyum sağlayacak ve ülkemizi “gri liste”- den çıkaracağız. 

•  Vergi cennetleri listesini ve kara paranın aklanması bakımından riskli ülkeler listesini acilen  yayımlayacağız.  

•  Vergi affı ve varlık barışlarının kara para aklanması aracı olarak kullanılmasını engelleyece ğiz. 

•  4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nu Avrupa Birliği normlarına uygun olarak yeniden düzen leyeceğiz. 

•  Bilgi edinme hakkını ihlal eden kamu görevlilerinin disiplin, ceza ve tazminat sorumluluğunu  artıracağız. 

•  Kamu Özel İşbirliği projelerinden kaynaklanan garanti ve diğer koşullu yükümlülükleri şeffaf  bir biçimde yayınlayacağız.  

•  TÜİK istatistiklerinin akademisyen ve uzmanlardan oluşan komisyonlar tarafından düzenli  biçimde kalite ve güvenilirlik kontrolüne tabi tutulmasını zorunlu hale getireceğiz. 

•  Siyasi Etik Kanunu’nu çıkaracak, Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde Siyasi Etik Komis yonu kuracak, grubu bulunan siyasi partiler bünyesinde siyasi etik kurulları oluşturulmasını  düzenleyeceğiz. 

16 

ÖZET 

EKONOMİ, FİNANS VE İSTİHDAM  

•  Enflasyonu iki yıl içinde düşük tek haneye kalıcı bir biçimde indireceğiz.  •  Türk lirasına yeniden itibar ve istikrar kazandıracağız. 

•  Ortalama büyüme hızının yüzde 5’in üzerinde gerçekleşmesini sağlayacağız. •  Beş yılın sonunda dolar cinsinden kişi başına milli gelirimizi en az iki katına çıkaracağız. 

•  Beş yılda en az 5 milyon ilave, nitelikli ve insan onuruna yaraşır gelir sağlayan iş imkanı  oluşturacak, işsizliği tek haneye indireceğiz. 

•  2018 sonrasında yeniden gündeme gelen aşırı yoksulluğu sıfırlayacağız. 

•  Haksız gelir ve servet transferi ile rant devşirmeye dayalı politikalara son verecek, gelirin  bireyler, haneler ve bölgeler arasında adil ve dengeli dağılımını sağlayacağız. 

•  Beş yılın sonunda yıllık ihracatı 600 milyar dolar seviyesine, ihracatın kilogram değerini 2  doların üzerine, yüksek teknoloji ürünleri ihracatının payını ise iki katına çıkartacağız.  

•  Verimlilik, yüksek katma değer ve rekabetçiliğe dayalı sektörel politikalarımızla üretim ya pısını ithalata bağımlı olmaktan kurtaracak ve ekonomimizi sürdürülebilir bir dış denge ya pısına kavuşturacağız. 

•  Merkez Bankası’na fiyat ve finansal istikrarı sağlama dışında sorumluluklar yüklemeyece ğiz. 

•  Merkez Bankası kanununda temel görevleri, araç bağımsızlığını ve üst düzey atamaları il gilendiren değişikliklerin TBMM’de nitelikli çoğunlukla yapılabilmesini sağlayacak mevzuat  düzenlemesini gerçekleştireceğiz. 

•  Merkez Bankası bağımsızlığına müdahaleye ve yetki-sorumluluk çatışmasına yol açan, hiç bir işlevselliği bulunmayan Fiyat İstikrarı Komitesi’ni kaldıracağız. 

•  TCMB’nin İstanbul’daki birimlerinin tekrar Ankara’ya taşınma sürecini mümkün olan en kısa  sürede sağlayacağız.  

•  Merkez Bankası rezervlerinin şeffaf olmayan bir biçimde ve dolambaçlı yollarla satışına iliş kin işlemleri idari ve hukuki denetime tabi tutacak, tespit edilen hata, usulsüzlük, yolsuzluk  ve kamu zararının sonuna kadar takipçisi olacağız. 

•  İktidara gelir gelmez yeni Kur Korumalı Mevduat hesabı açılmasını durduracak, mevcut he sapları vade sonlarında kapatacağız.  

•  İtibar gerekçesine sığınılarak gerçekleştirilen tüm gereksiz harcamalara son vereceğiz. 

17 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Cumhurbaşkanlığı’nın kullanımındaki uçak sayısını azaltacağız.  

•  Mali disiplin anlayışını kalıcı hale getirmek ve öngörülebilirliği arttırmak amacıyla “Mali Ku ral” uygulamasını hayata geçireceğiz.  

•  Kaynakları “Kanal İstanbul” gibi rant projeleri için değil Güney Doğu Anadolu Projesi (GAP),  Doğu Anadolu Projesi (DAP), Konya Ovası Projesi (KOP) ve Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)  kapsamındakiler başta olmak üzere tarımsal sulama projelerinde kullanacağız. 

•  Kamunun zorunlu haller dışında döviz cinsinden sözleşme yapmamasını sağlayacağız. 

•  Beyana tabi gelir unsurlarının kapsamını genişletecek, böylece dolaylı vergilerin ağırlığını  azaltan bir vergi yapısı tesis edeceğiz.  

•  Çalışanlar üzerindeki vergi ve sigorta prim yükünü indireceğiz. 

•  Vergi Harcamaları Raporu’nu, Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifiyle birlikte TBMM’ye su nacağız.  

•  İşyeri kira ödemelerinde stopaj oranını sıfırlayacağız. 

•  İlk kez konut alımında tapu harcı almayacağız. 

•  Her türlü eğitim ve öğretim hizmetinden alınan KDV’yi indireceğiz.  

•  Şoför esnafının 10 yaşın üzerindeki araçlarının yenilenmesinde ÖTV almayacağız. 

•  Değer artış payı ve imar rantlarına ilişkin diğer düzenlemeleri gözden geçirecek, kentsel  rantları kapsamlı ve etkili bir biçimde vergilendireceğiz.  

•  Vergi denetimini iş dünyası üzerinde siyasi baskı kurmanın bir aracı olmaktan çıkaracağız. 

•  Ekonomik ve teknik gerekçeleri olmayan vergi affı ile özellikle matrah artırımı ve varlık ba rışı uygulamalarına son vereceğiz. 

•  Vergi Cennetlerine yapılan ödemelerden stopaj alınması dâhil gerekli önlemleri alacağız. 

•  Kayıt dışılıkla etkin bir şekilde mücadele edecek, kayıt dışılığı OECD ortalamasının altına  indirecek, bu mücadeleden elde edilecek kaynakları toplumun en kırılgan kesimlerini des teklemek için kullanacağız.  

•  Usulsüzlük ve yolsuzluk tespit edilen Kamu-Özel İşbirliği projeleri için ulusal ve uluslararası  tüm hukuki yolları kullanacak, gerekirse tahkim süreçlerini işletecek, varsa kamuyu zarara  uğratan yüklenici şirketler, bunların ortakları ve sorumlu şahıslarla ilgili yasal işlemleri baş latacak ve oluşan zararların ilgililerinden tahsilini sağlayacağız. 

18 

ÖZET 

•  Sermayenin tabana yayılmasını sağlayacak, uzun vadeli kaynakları özellikle sürdürülebilir  kalkınma amaçlarının gerçekleştirilmesine dönük şirketlere yönlendireceğiz.  

•  Borsa’da manipülasyon ve yolsuzluk iddialarına ilişkin ilgili kurumları da kapsayacak şekilde  bir inceleme ve denetim başlatacak ve tespit edilen usulsüzlük ve yolsuzlukların takipçisi  olacağız.  

•  Spekülatif ve saadet zinciri türü finans uygulamalarının yarattığı riskleri önleyici düzenle meleri hayata geçireceğiz. 

•  İnşaat merkezli bakış açısına son vererek İstanbul’u gerçek anlamda bir Finans Merkezi ya pacağız.  

•  İstihdamla ilgili düzenlemeleri gözden geçirecek kayıtlı istihdamın önündeki mali ve mali  olmayan yükleri azaltacağız. 

•  Çok sayıda ve karmaşık olan istihdama yönelik vergi ve sosyal güvenlik prim teşviklerini  sadeleştirerek uygulanmasını kolaylaştıracağız.  

•  Gençlerin istihdamına yönelik kısa eğitim programları, stajlar, sertifikalar, uzaktan eğitim ler, dijital eğitim mecraları ve ücretsiz dijital geliştirme atölyeleri gibi programlar geliştire cek ve destekleyeceğiz.  

•  Kadınların iş gücüne daha aktif katılımını sağlamak amacıyla okul sonrası eğitmenli aktivite  merkezleri ile kreşlerin sayısını yerel yönetimlerle işbirliği içinde mahalle düzeyinde artıra cak, bu amaçla, yaşlı bakımına erişimi de iyileştireceğiz. 

•  Engellilerin rekabetçi işgücü piyasası içinde yer almasını sağlayacak mesleki profilleme, iş  bulma, meslek yönlendirmesi ve meslek edindirme kursları gibi hizmetleri vereceğiz. 

•  İşsizlik Sigortası Fonu’nun amacı dışında kullanılmasını önleyecek ve faaliyetlerinin daha  şeffaf bir çerçevede yürütülmesini sağlayacağız. 

•  İşsizlik Sigortası Fonu’na %2’lik işveren katkısının yarısını “Yarına Hazırlık Fonu’na” aktara cak, bu fon aracılığıyla işsiz kalma riski yüksek çalışanlara yönelik beceri kazandırma yatı rımlarına finansman sağlayacağız. 

•  Mesleki eğitim müfredatını geleceğin meslekleri doğrultusunda güncelleyecek, öğrencilere  farklı alanlarda da kullanabilecekleri taşınabilir yeni beceriler kazandıracağız. 

•  OSB’ler bünyesinde ilgili paydaşların yönetiminde bulunduğu Teknoloji Liseleri kuracağız.

19 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

BİLİM, AR-GE, YENİLİKÇİLİK, GİRİŞİMCİLİK VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM 

•  Bilim politikamızı, insan, özgürlük, demokratik eğitim, bilimsel düşünme, girişimcilik ve tek noloji üretimi odaklı bir anlayışla yürüteceğiz. 

•  Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulunu tekrar çalışır hale getireceğiz. 

•  Yüksek Yetenek İnşası Acil Eylem Planını uygulamaya koyacağız. 

•  Türkiye’yi giderek dışlandığı uluslararası araştırma ve yenilik ağlarına dahil edeceğiz.  •  Çok boyutlu bir Beyin Göçüyle Mücadele Eylem Planı hazırlayacak ve uygulayacağız. 

•  Yetişmiş insan gücümüz için uygun ekonomik ve sosyal koşulları yaratacak, akademisyen lerin özlük haklarında ve gelirlerinde iyileştirmeler yapacağız.  

•  Yurtdışındaki yetenekli yapay zekâ araştırmacılarını ülkeye çekmek ve ülkede kalmalarını  sağlamak için burs ve araştırma imkanları sağlayacağız. 

•  TÜBİTAK’ı sadece Araştırma Enstitüleri ile kritik alanlarda ileri araştırmalar yapan bir kurum  haline getireceğiz. 

•  İlgili bakanlık ve kurumların eşgüdümü ile Ulusal İnovasyon Sistemini inşa edeceğiz. 

•  Teknopark teşviklerini fiziksel mekândan bağımsız hale getirerek tüm Türkiye’yi teknopark  yapacağız. 

•  Kendine yeterliliğimizin merkezine yenilikçi, yeşil ve dijital dönüşümü benimsemiş girişim cilerimizi yerleştireceğiz. 

•  Yeni Girişim Şirketleri (Start-Up) Kanunu’nu çıkartarak girişimciliğe ilişkin hukuki tanımları,  statüleri, mali yükümlülükler ve teşvikleri net bir çerçeveye kavuşturacağız. 

•  Silikon Vadisi gibi küresel ölçekte başarılı girişimcilik ekosistemlerinin bulunduğu yerlere  Özel Temsilci/Büyükelçi atayacağız. 

•  Girişimcilerimizin tüm ihtiyaçlarını tek duraktan karşılamak amacıyla Girişimcilik Merkezi  kuracağız 

•  “Çalışan Hisse Opsiyonları” için gerekli hukuki ve muhasebe alt yapısını oluşturacak ve güç lendireceğiz. 

•  Bilişim ve Yenilikçilik Bakanlığı kuracağız.  

•  Fiber/Optik uzunluğunu en kısa sürede 2 milyon kilometreye ulaştıracağız.

20 

ÖZET 

•  Telekomünikasyon sektöründe halen devam eden tüm imtiyaz sözleşmelerini, geçmiş sü reçleri ve devir mevzuatlarını inceleyecek, gelişmiş ülke standartlarına uygun yeni bir yet kilendirme rejimi uygulamaya koyacağız. 

•  Varlık Fonuna aktarılan Türk Telekom ve Turkcell hisselerini Hazineye devredecek ve çağ daş yönetişim ilkelerine göre bağımsız bir şekilde yönetilmelerini sağlayacağız. 

•  İnternete erişimi temel bir insan hakkı olarak tanımlayacak, vatandaşlarımızın her yerde,  güvenli, hızlı, ucuz ve sansürsüz internete erişimini sağlayacağız 

•  İnternet erişiminin üzerindeki vergileri, Dijital Hizmet Vergisi’ni ve BTK kesintilerini indire ceğiz. 

•  İnternet üzerinden yayınlara ilişkin yasayı ifade özgürlüğünü ve kişisel mahremiyeti koru yacak şekilde, evrensel, çoğulcu ve demokratik ilkeler çerçevesinde ve geniş bir istişareyle  yeniden düzenleyeceğiz.  

•  Kamu gözetim gücünün siyasi rakiplere karşı silah olarak kullanılmasının önüne geçeceğiz. 

SEKTÖREL POLİTİKALAR  

Tarım  

•  Tarım ve Orman Bakanlığı’nı “Tarım ve Gıda Güvenliği Bakanlığı” olarak yeniden yapılandı racağız. 

•  Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesinde öngörülen ancak bugüne kadar hiç uyulmayan tarım sal destekleme programlarına bütçeden ayrılacak kaynağın gayrisafi millî hasılanın yüzde  birinden az olamayacağı hükmünü yerine getireceğiz 

•  Tarımda kullanılan mazotta ÖTV yükünü kaldıracak, gübre ve tohum maliyetinin yüzde  50’sini destek olarak geri vereceğiz.  

•  Tarımda indirimli elektrik tarifesi uygulayacak, sulama ve elektrik faturalarının hasattan  sonra tahsil edilmesini sağlayacağız.  

•  Tarım Kredi Kooperatifleri‘ne tahsis edilecek GES lisansıyla üretilecek elektriği sadece iş letme, amortisman ve elektrik nakil maliyetleri karşılığında tarımsal sulama amaçlı kullan dıracağız. 

•  Temel tarım ürünlerinde taban fiyatlarını maliyet, kur, enflasyon ve çiftçilerimize insan onu runa yaraşır gelir sağlamayı dikkate alarak belirleyeceğiz.

21 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Tarımsal ürün alım fiyatlarını ekim öncesi ilan edecek, girdi desteklerini çiftçi tarlasını sür meden, süt sağılmadan, besi hayvanı kesime gitmeden önce verecek, diğer destek ödeme lerini üretim sonrası 90 gün içinde ödeyeceğiz. 

•  Çiftçilerimizin bankalardan ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden kullandıkları kredinin faizini  silip, yeniden yapılandıracağız.  

•  Çiftçimizin Tarım BAĞ-KUR prim ödemelerini hasat sonrası faizsiz ödenecek şekilde planla yacak ve sağlık güvencesinden faydalanmasını sağlayacağız. 

•  Parite uygulaması getirerek çiğ süt ve et üreticilerini yem fiyatlarındaki artışlara karşı ko ruyacağız. 

•  Orman köylülerinin gelirini artıracak alternatif geçim kaynakları oluşturacak, gerekli destek  ve teşvikleri sağlayacağız.  

•  Tarım Kredi Kooperatifleri’nin asli işlevine odaklanarak, gübre, tarım ilacı, tohum, yem gibi  dışa bağımlı olduğumuz tarımsal girdilerin ülkemizde üretimine ve girdi fiyatlarında istikra rın sağlanmasına yönelik yatırımlar gerçekleştirmesini sağlayacağız. 

•  TARSİM’İ yeniden yapılandırarak hızlı ve güçlü bir tarımsal sigorta yapısı oluşturacağız.  

•  1.2.3. sınıf tarım topraklarının tamamını, 4. sınıf tarım topraklarının bir kısmını, “Ulusal Gıda  Güvenliği Stratejik Kaynağı” olarak kayıt altına alacak ve tarım dışı amaçlarla kullanılması nın önüne geçeceğiz. 

•  Başta sulama kanalları olmak üzere GAP, KOP ve DAP projeleri kapsamındaki altyapı yatı rımlarının tamamlanmasına öncelik vereceğiz.  

•  Gıda güvenliği ile ilgili yasal düzenlemelerdeki eksiklileri gidereceğiz ve farkındalığı artıra cağız. 

•  Tarımsal ürün ithalat izinlerini, yeter miktarda üretilmeyen veya üretilme imkanı olmayan  ürünler ile Dahilde İşleme Rejimiyle sınırlı tutacak ve rekabetçi bir ortamda şeffaf bir şekilde  vereceğiz. 

•  Tarımda çalışan kadın ve 30 yaş altındaki gençlere sosyal güvenlik prim desteği sağlaya cağız. 

•  Mevsimlik tarım işçilerinin konaklama, sağlık ve temizlik başta olmak üzere yaşam stan dartlarının iyileştirilmesine yönelik “Mevsimsel Yaşam Alanları” projesini hayata geçirecek,  çocuklarının ulaşım ve beslenme masraflarını da karşılayarak en yakın eğitim kurumuna  gitmelerini sağlayacağız.

22 

ÖZET 

Sanayi ve Teknoloji, Savunma Sanayi 

•  Sanayi sektörünü üretime ve verimliliğe dayalı ekonominin önemli bir unsuru haline getire cek, imalat sanayinin milli gelir içerisindeki payını artıracağız. 

•  İmalat sanayi ihracatında yüksek teknolojili ürünlerin payını yüzde 10’lara, orta-yüksek tek noloji yoğunluğunu yüzde 40’lara taşıyacağız.  

•  Yetenek yönetimi, bağlantılılık, çevre dostu üretim, inovasyon ve dijitalleşme eksenlerinde  geliştirilmiş, modern altyapıya sahip, sosyal alanlar içeren ülke çapında sanayi, teknoloji ve  siber güvenlik vadileri kuracağız.  

•  Yerli ürün temininde uygulanan %15 fiyat avantajının, hizmet alımı yoluyla kiralama ihalele rinde de uygulanmasını sağlayacağız. 

•  Yeşil Dönüşüm’den olumsuz etkilenmesi muhtemel sanayi tesislerinin bu dönüşüme uyum  sağlayabilmesi için ‘Yeşil Dönüşüm Ar-Ge Destek Paketi’ hazırlayacağız. 

•  Teşvik ve destekleri; üretim zincirinin bütünselliği, ölçek ekonomisi, verimlilik, dijital ve yeşil  dönüşüm, küresel rekabet ortamı, net katma değer, sıçrama ve büyüme potansiyeli, ka yıtlılığa özen gösterme, finansman, kurumsal kapasite, bölgeler arası gelişmişlik farklarını  azaltma ve sürdürülebilirlik unsurlarını dikkate alan bütüncül bir yaklaşımla sunacağız.  

•  “Proje Bazlı Teşvik Sistemi”ni objektif, adil ve şeffaf bir biçimde uygulayacağız. 

•  Savunma sanayimizi çok daha ileri bir noktaya taşıyarak, ülkemizin savunma alanındaki  dışa bağımlılığını azaltacak, ileri endüstriyel teknolojilerin gelişimine öncülük yapacak bir  ekosistem oluşturacak, silahlı kuvvetlerimizin gücünü ve caydırıcılığını artıracak ve yüksek  katma değerli ihracatı geliştireceğiz. 

•  Savunma Sanayiinde özel sektörün önünü açacak ve sektörde adil rekabeti sağlayacağız. 

•  Büyük tedarik projelerini, kuvvet yapısı ve kuvvet planlamasını bozmayacak şekilde somut  güvenlik ortam ve ihtiyacına uygun olarak, ülkenin dış politikası ile çelişmeyen bir biçimde  yöneteceğiz.  

•  Geliştirme takvimleri sürekli sarkan Milli Muharip Uçak, Jet Eğitim Uçağı, Altay Tankı, TF  2000 Firkateyni, 4G ve 5G baz istasyonu ve ağ alt yapısı, askeri gözetleme ve iletişim uydu ları ve benzeri projelerin gerçekçi şekilde hayata geçirilmesi ve tamamen yerlileştirilmesi  için ayrı ve özel bir bütçe oluşturacak, gerekli uzman personel tahsisini gerçekleştireceğiz.  

•  Altay Tankı’nda motor tedarik sürecini tamamlayacak, bununla paralel olarak yerli motor  çalışmalarını başlatacak, yüzde 100 yerli tank çalışmalarını büyük bir seferberlikle sürdüre cek ve başarıya ulaştıracağız. 

23 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Konsolidasyon, stratejik satın almalar, birleşmeler, girişim sermayesi yatırımı ve etkin bir  planlama ile özel sektörün de aktif desteğiyle Askerî Elektronik Sanayi A.Ş (ASELSAN), TU SAŞ Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş (TAI), Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKE), Roket  Sanayii ve Ticaret A.Ş (Roketsan), TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş (TEI) ve Hava Elektronik Sanayii  A.Ş (HAVELSAN)’ı global şirketlere dönüştüreceğiz.  

•  Milli menfaat ve milli güvenlik ilkeleri çerçevesinde, kritik özellikteki yetenekleri ve hizmet leri zaafa uğratacak askeri fabrika özelleştirilmesine gitmeyeceğiz. 

•  Sakarya Tank Palet Fabrikasının tahsis işlemlerini hukuki mevzuat çerçevesinde iptal ede ceğiz.  

Enerji ve Madencilik 

•  Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın (ETKB) görev ve sorumluluklarını gözden geçirecek,  Enerji Piyasası Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (EPDK) yetki alanına müdahalesine  son vereceğiz. 

•  Elektrik, doğalgaz ve akaryakıt piyasalarındaki yoğun tüketici şikayetlerinin tek bir merkez den takibi için bir ‘Enerji Tüketici Portalı’ kuracağız.  

•  Enerji sektöründe arz-talep dengesini bozacak teşvik ve sübvansiyonlar yerine bütçeden  doğrudan maddi destekler vererek vatandaşları, sanayiciyi ve esnafı yüksek fiyatlar altında  ezdirmeyeceğiz. 

•  Kalıcı yaz saati uygulamasına son vereceğiz. 

•  Elektrik üretim ve dağıtım şirketleriyle yapılan sözleşmeleri inceleyecek bir komisyon oluş turacak, sözleşmelere aykırı davranan, sözleşmelerdeki yatırım, hizmet kalitesi ve benzeri  hususlardaki taahhütlerini yerine getirmeyen şirketler hakkında sözleşme feshi dahil hukuk  çerçevesinde gerekli tüm adımları atacağız. 

•  Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması’nı (YEKDEM) değişen piyasa  şartlarına ve fiyatlarına bağlı bir şekilde tekrar tasarlayacağız. 

•  Rüzgar enerjisinde yatay, dikey, kara ve deniz üstü olmak üzere tüm alternatifleri değerlen direcek, Ar-Ge ve yatırım faaliyetlerini destekleyeceğiz 

•  Elektrikli araç şarj istasyonu ağını 2025 itibariyle tüm Türkiye’de hazır hale getireceğiz. 

•  Doğalgaz ithalatında belli ülkelere/şirketlere bağımlılık riskini azaltmak ve doğalgaz ithalat  maliyetini düşürmek için yeni kaynak ülkelerle anlaşmalar yapacak, yüksek fiyatlı mevcut  doğalgaz anlaşmalarını yeniden müzakere edeceğiz.

24 

ÖZET 

•  Yeni nesil nükleer teknolojilere dayalı Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi kurarak ‘Türkiye  Nükleer Ekosistemi’ geliştireceğiz. 

•  Akkuyu Nükleer Santral Projesi’nin mevcut durumunu ve sözleşme detaylarını, anlaşma dı şında verilmiş olan hakları veya üstlenilen yükümlülükleri gözden geçireceğiz. 

•  Türkiye’yi Doğu Avrupa–Kafkasya–Ortadoğu–Kuzey Afrika havzasının en büyük Enerji Tica ret Merkezi’ne dönüştüreceğiz. 

•  Doğu Akdeniz’de haklarımızı koruyarak münhasır ekonomik bölgelerle ilgili uluslararası ant laşmaları tamamlayacak ve arama faaliyetlerini yoğunlaştıracağız. 

•  Türkiye’nin sahip olduğu maden kaynaklarının tespitine hız verecek, sektörün milli gelirdeki  payını arttıracağız.  

•  Bu güne kadar sayısız kez değişikliğe uğramış ve bütünlüğü önemli ölçüde zedelenmiş olan  3213 Sayılı Maden Kanunu yerine yeni bir maden yasası çıkaracağız. 

•  Madencilik sektöründe tıkanmaya yol açan kamu kurum ve kuruluşlarının taşınmazlarına  yönelik 2018/8 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesini yürürlükten kaldıracağız. 

•  İş Sağlığı ve Güvenliği ile Çevre duyarlılığını ön planda tutarak ‘Sorumlu Madencilik İlkele ri’ni’ Belirleyeceğiz. 

Ulaştırma ve Lojistik 

•  Ulaştırma sektörünü ülkemizi uluslararası ticarette cazip bir üretim ve lojistik üssü haline  getirecek, emniyetli ve teknolojik yeniliklere sahip, kalkınmaya ivme kazandıracak bir yapı ya kavuşturacağız. 

•  Şehir içi ve şehirlerarası yolcu ve yük taşımacılığında başta modern raylı sistemler, metro,  demiryolu, deniz yolu ve iç su yolları olmak üzere alternatif ulaşım türleri ve sistemlerini  devreye sokacağız.  

•  Kanal İstanbul projesini göreve başladığımız gün iptal edecek, bugüne kadar yapılan iş ve  işlemleri hukuki, ekonomik, ekolojik ve teknik olarak incelemeye alacağız. 

•  İl merkezlerinin tamamını birbirine bölünmüş yollarla bağlayacağız. 

•  Demiryolu güvenlik prosedürleri, personelin eğitimi, demiryolu araçlarının güvenlik kuralları  ve benzeri konuları düzenleyip denetleyecek bir “Demiryolu Düzenleme ve Denetleme Ku rumu” kuracağız.

25 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Hızlı tren projelerinden Karaman-Ulukışla, Mersin-Konya, Mersin-Adana-Osmaniye-Gazi antep, İzmir-Manisa-Uşak-Afyonkarahisar-Ankara ve Ankara-Bursa-Bandırma gibi ilerle meyen projelerini süratle tamamlayacak, Antalya-Konya-Aksaray-Kayseri projesine hemen  başlayacak, emniyetli Yüksek Hızlı Tren ve Hızlı Tren hatlarının sayısını arttıracağız. 

•  Halkalı-Kapıkule hızlı tren hattını, Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nden geçişi de içeren Kuzey  Marmara Demiryolu projesini süratle tamamlayacağız. 

•  Kuzey-Güney Hızlı Tren Demiryolu Projesi ile Orta ve Doğu Anadolu’daki illerin limanlara  erişimini hızlandıracağız. 

•  Demiryolu ağının hala bağlantısı olmayan illerimize de ulaşacak şekilde gerekli yerlere çift  hat da yaparak lojistik merkezlere, üretim merkezlerine ve limanlara erişimini sağlayacağız. 

•  Sivil havacılık alanında tek yetkili ve bağımsız Sivil Havacılık Düzenleme ve Denetleme Ku rulu oluşturacağız. 

•  Havayolunda iç hatların gelişimi için, çapraz uçuşlar ile mevcut havayolu bağlantı şebeke sine derinlik kazandıracak, turizm destinasyonları arasında charter uçuşların artırılmasını  sağlayacak, düşük ücretli havayolu taşımacılığının gelişimini destekleyeceğiz. 

•  Atatürk Havalimanını yeniden uçuşa uygun hale getirecek, Esenboğa Havalimanı’nın Ana dolu şehirlerinin yurtdışına alternatif çıkış kapısı haline getirilmesini sağlayacağız. 

•  Limanlarımızda muhtelif kurumlar tarafından verilen hizmetlerin tek elden yürütülmesi için  Liman Başkanlıklarının yetkisini artıracağız. 

•  Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz limanları arasında yurtiçi yük taşımacılığı için deniz  otobanları oluşturacağız. 

•  Akdeniz ve Karadeniz’de belirlenecek limanların ana dağıtım üssü olmasını ve kısa mesafe  taşımacılığı ile bölge ülkelerine sevkiyat yapabilecek kapasiteye ulaşmasını sağlayacağız. 

•  Büyük veri ve akıllı ulaşım teknolojileri kullanarak, Türkiye’yi hızla Lojistik 4.0 Dönüşümüne  hazırlayacak ve ülkemizi Küresel ve Bölgesel Lojistik Üssüne çevireceğiz.  

•  Gümrük ve taşımacılık süreçlerini hızlandırmak üzere uçtan uca dijital ve geniş ölçüde oto matik hale getirilmiş blokzincir temelli Dijital Gümrük kuracağız. 

26 

ÖZET 

Dış Ticaret, İç Ticaret ve Rekabet Politikası 

•  İhracatçıların döviz gelirlerinin %40’nı TCMB’ye satma zorunluluğunu kaldıracağız. 

•  Eximbank’ın sermayesini güçlendirecek, uzun vadeli ve uygun koşullu fon imkanlarından  daha fazla yararlanmasını sağlayacağız. 

•  Türkiye İhracatçılar Meclisi ve İhracatçı Birliklerinin yapısını revize edecek, kaynakların si yasi bağlantılar yerine asıl ihtiyacı olan ihracatçı kurumlara yönelmesini sağlayacağız.  

•  Yatırım Destek Ajansını yeniden yapılandıracak, ajansın dijital araçlarla danışmanlık hizmeti  sunmasını sağlayacağız.  

•  Kamu-özel sektör ortaklığında İhracatı Geliştirme Merkezini (İGEME) yeniden faaliyete ge çireceğiz.  

•  DEİK’i yeniden bağımsız bir yapıya kavuşturacağız. 

•  Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği Anlaşması’nı güncelleme müzakerelerini hızlandıracağız. 

•  Dâhilde işleme uygulamalarını gözden geçirerek yerli üretimin önünde haksız rekabet oluş turmasını engelleyeceğiz. 

•  Rekabet Kurumu ile sektörel düzenleyici otoriteler arasındaki iletişim ve işbirliğini geliştir meye yönelik bir Koordinasyon Kurulu oluşturacağız. 

•  Rekabet Kurumu’na eksik, yanlış ya da yanıltıcı bilgi verilmesi, bilgi vermeyi reddetme, Ku rum personelinin yapmakla görevli olduğu yerinde incelemenin engellenmesi gibi durum larda uygulanacak idari para cezalarını caydırıcı hale getireceğiz. 

•  Rekabet Kurulu kararlarının temyiz mercii olarak, İdare Mahkemeleri yerine, yeniden Danış tay’ın ilgili dairelerinin yetkili kılınmasını sağlayacağız. 

•  Tüketici Hakem Heyetlerinin idari ve mali kapasitelerini artıracak, üyelerin seçimi için eği tim, deneyim gibi kriterler belirleyecek, kararların şeffaflığı ve ulaşılabilirliğini artıracağız. 

•  Hal Kanunu ve Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da gerekli değişiklikleri  yaparak gıda değer zinciri içindeki tekelci ve oligopolistik yapılara son vereceğiz. 

27 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

Küçük ve Orta Boy İşletmeler ile Esnaf ve Sanatkarlar 

•  KOBİ’lerin Ar-Ge ve yenilikçilik, üretim, pazarlama ve ihracat yeteneklerinin geliştirilebil mesi, rekabet güçlerinin arttırılabilmesi ve finansmana erişiminin kolaylaştırılabilmesi için  üretim odaklı, güvenli, adil, hızlı işleyen bir destek sistemi oluşturacağız. 

•  KOBİ’lerimizin ulusal ve uluslararası e-ticaret kapasitelerini artırmaya yönelik yurtdışı pa zar araştırma, mentorluk ve finansman desteklerini etkin bir biçimde artıracağız.  

•  KOBİ’lere verilen kredi hacmini arttıracak, girişim sermayesi, kitle fonlaması ve etki yatırım cılığı gibi yenilikçi finansman imkanlarından daha fazla yararlanabilmelerini sağlayacağız.  

•  KOSGEB’in veri tabanlarını, insan kaynaklarını ve bütçe olanaklarını KOBİ’lerimizin gereksi nim duyduğu büyüklüğe ve kaliteye eriştireceğiz. 

•  Ticaret Bakanlığını Esnaf ve Ticaret Bakanlığı şeklinde yeniden yapılandıracağız.  

•  Esnafımızın salgın sürecinde kullandığı kredilerin faizleri ile BAĞ-KUR ve vergi borçlarının  faizlerini silecek, kalan anaparanın uygun vadede ödenmesini sağlayacağız. 

•  Esnaf Ahilik Sandığı’na dahil esnaflarımızın katkı payı oranını düşürecek, kısa çalışma öde neği gibi gelir kaybını telafi edecek uygulamalardan faydalanmalarını sağlayacağız.  

•  Küçük esnafımızı zincir marketler, büyük marketler, AVM’ler karşısında korumak ve haksız  rekabeti önlemek amacıyla gerekli düzenlemeleri hızla hayata geçireceğiz.  

Turizm 

•  Turizm Stratejisi ve Master Planı hazırlayacak, çerçeve bir turizm yasası çıkaracağız.  

•  Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’nı tüm paydaşları kapsayacak, daha etkili ta nıtım yapacak, sektörün gelişimine yönelik somut projeler üretecek, sorunlara ortak akılla  hızlı çözüm bulacak, liyakatli kadrolardan oluşacak şekilde yeniden yapılandıracağız. 

•  Turizm bölgelerinde imar rantı ve istismarının önüne geçeceğiz. 

•  Turizm tahsislerini yeniden inceleyerek uygun olmayanlarla ilgili gerekli adımları atacağız. 

•  Kıyılardan herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına engel olan uygulamaları sıkı de netim altına alacağız. 

•  Turizmde mevsimsel bağımlılığın azaltılması, turizmin 12 aya yayılması, nitelikli turist giri şinin arttırılması ve sektörde çeşitlendirmenin sağlanması amacıyla, sağlık, festival, spor,  doğa, kamp, karavan, tarih, kültür, inanç, müze, termal, gençlik, üçüncü yaş, yat, kurvaziyer,  tarım, gastronomi, alışveriş, kongre ve fuar alanlarındaki turizmi destekleyeceğiz.

28 

ÖZET 

•  “Akıllı Turizm”, “Akıllı Destinasyon”, “Akıllı Şehir”, “Akıllı Oteller” gibi uygulamalarla turizmde  dijital dönüşüme destek vereceğiz. 

•  Otellerden alınan konaklama vergisinin büyük bir kısmını, kentin tanıtımında ve turizminin  geliştirilmesinde kullanılmak üzere yerel yönetimlere bırakacağız.  

Kültür 

•  5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununu ve ilgili ikincil mevzuatı başta sanatsal ifade  özgürlüğünün önündeki engelleri kaldıracak bir anlayışla gözden geçireceğiz. 

•  Bütçeden kültür ve sanata ayrılan kaynakları artıracak, özel kesimin bu alana daha fazla  destek olmasını teşvik edeceğiz.  

•  Bağımsız çalışan sanatçıların sosyal güvenlik ve emeklilik haklarıyla ilgili yaşanan sorunları  gidereceğiz. 

•  Kültür ve sanat alanında kamu tarafından sağlanan desteklerin fırsat eşitliğini gözeten, ön ceden ilan edilmiş objektif kriterlere dayalı, tarafsız kurullarca değerlendirilen bir çerçeve de ve şeffaf bir biçimde verecek, desteklerin yerinde kullanımını titizlikle takip edeceğiz. 

•  Sanatçının telif haklarını koruyacak; ihlalden ve korsandan korunması için her türlü tedbiri  alacağız. 

•  Yurtdışına kaçırılmış tarihi eserlerimizin iadesi hususunda etkin bir mücadele yürüteceğiz. 

•  Türkiye´yi festival yasaklarıyla değil festival teşvikleriyle gündeme gelen bir ülke hüviyetine  kavuşturacağız.  

•  Son yıllarda öne çıkan film ve dizi sektörü ihracatını destekleyeceğiz. •  Harika Çocuk Yasasını güncelleyerek yeniden işlerlik kazandıracağız.

29 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

İklim Değişikliği, Çevre, Doğa ve Hayvan Hakları, Ormanlar ve Su Yönetimi 

•  Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nı “İklim, Çevre ve Orman Bakanlığı” şeklinde  yeniden yapılandıracağız.  

•  İklim Kanunu çıkartacak, ilgili düzenlemeleri bu kanunla uyumlu hale getireceğiz. •  İklim Özel Elçisi atayacağız.  

•  Paris İklim Anlaşması’nın hedefini ve gerekliliklerini yerine getirecek, anlaşma prensipleri  doğrultusunda 2050 yılı Net Sıfır Karbon Emisyonu hedefi koyacağız. 

•  Yeşil dönüşümü destekleyecek müstakil ve uzmanlaşmış bir finansman kuruluşu olarak İk lim Bankası kuracağız. 

•  Bir yandan Avrupa Topluluğu’nun Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması düzenlemeleri  sonucu Türkiye’nin aleyhine oluşan durumu Gümrük Birliği çerçevesinde müzakere ederken,  diğer yandan yurtiçinde etkin işleyen karbon fiyatlama sistemlerini hayata geçirerek ihra catçı firmalarımızın Türkiye dışında vergi ödemesinin önüne geçeceğiz. 

•  2050 yılında “net sıfır” emisyona hedeflerini tutturmak için belli bir program dahilinde en  kısa sürede kömürden çıkacağız.  

•  Hayvan haklarını anayasal güvence altına alacak, mevcut hakları daha ileri götüren Hayvan  Hakları Yasasını çıkaracağız. 

•  Glasgow’da COP 26’da onayladığımız “2030’a kadar ‘Ormansızlaşmayı tersine çevirme ve  sona erdirme’ taahhüdünün gereklerini yerine getireceğiz. 

•  Cumhurbaşkanı’na ormanlık alanın vasfını değiştirme yetkisi veren Orman Kanunu’nun Ek  16. maddesini yürürlükten kaldıracağız.  

•  Cumhurbaşkanlığı envanterindeki uçakları satarak elde edilen gelirle alınacak yangın sön dürme uçaklarını orman yangınlarını söndürme filosuna dâhil edeceğiz. 

•  Yanan orman yerlerinde yeni ormanların orman bilimi çerçevesinde yeniden yetişmesini  sağlayacak, buralarda kesinlikle başka bir faaliyete izin vermeyeceğiz.  

•  Su Yönetimini yeni kuracağımız “İklim, Çevre ve Orman Bakanlığı” altında yürüteceğiz. 

•  Su havzalarını, sulak alanları ve su varlığımızı koruyacak, varlığını sürdürmesini sağlayacak,  ayrım gözetmeksizin herkesin ücretsiz, güvenilir suya erişim hakkını yasal güvenceye ka vuşturacak bir Su Kanunu’nu derhal çıkaracağız.  

•  Tüm Türkiye’de musluk suyunu içilebilir hale getireceğiz. 

30 

ÖZET 

•  Tüm yerleşim alanlarında ‘Atıksu Arıtma Tesisleri’ yapılmasını sağlayacak, atıksu kanal pro jelerine arıtma tesisi olmadan kredi ve onay verilmesine izin vermeyeceğiz.  

•  Sanayi, endüstri alanları başta olmak üzere her alanda “Su Ayak İzi” hesaplamalarını dikka te alan projeleri destekleyeceğiz.  

Kentleşme ve Afet Yönetimi 

•  Şehircilik ve Afet Yönetimi Bakanlığı kuracağız. 

•  Şehirlerimizi kısa vadeli kişisel rant ve menfaat odaklı değil uzun vadeli planlayacağız. 

•  ‘Kente Karşı İşlenen Suçlar’ kavramını hukuk sistemimize yerleştirmek üzere çalışma baş latacağız. 

•  Kentsel dönüşümü rant değil çevre ve insan odaklı, afet risklerine karşı dayanıklığı artıran,  kent kimliğini yok etmeyen, doğaya ve tarihe karşı saygılı, dezavantajlı ve engelli vatandaş larımızı önceleyen bir anlayışla yürüteceğiz. 

•  Şehrin anayasası olacak Nazım İmar Planı’nın tarih, istatistiki veriler ve şehrin kimliğiyle  uyumlu işlevlere göre bilimsel yöntemlerle yapılmasını sağlayacağız. 

•  İmar planı değişikliklerini parsel bazlı olmaktan çıkaracak bölge bazlı hale getirecek, bölge de yaşayanların büyük kısmını etkileyecek projeleri halk oylamasına sunacağız. 

•  Rant amacı güden veya yerel yönetimlere gelir sağlama amaçlı mevzi imar planı değişiklik lerine ve emsal artışlarına son vereceğiz.  

•  15 dakikalık kent/kendine yeten semt modelini özel desteklerle geliştireceğiz. 

•  Şehirleri engelli dostu hale getirecek, belli metrikler üzerinden il/ilçe/mahalle düzeyinde  ölçüm ve puanlama yapacak, yerel yönetimlerin gerekli geliştirmeleri yapmalarını sağlaya cağız. 

•  AFAD’a kuruluş statüsünü ve itibarını geri kazandıracak, İçişleri Bakanlığı bünyesinden çıka racak, kural koyucu, yönlendirici, koordine edici, destekleyici ve denetleyici olarak yeniden  yapılandıracağız. 

•  Toplanan afet vergilerinin, afetin zararlarını azaltacak tedbirler ve afet sonrasındaki norma le dönüş ile rehabilitasyon çalışmaları için harcanmasını sağlayacağız.  

•  İstanbul depremine karşı, risk azaltmayı hedefleyen Hayat İstanbul Projesini başlatacağız. •  DASK’ı tüm afet türlerini ve konut harici yapıları da kapsayacak şekilde geliştireceğiz. 

31 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Afet sonrasında evleri “oturulmaz” hale gelen mülkiyet sahibi ve kiracı yurttaşlara geçici  barınma imkanları sunup, eşya ve kira yardımı yapacağız. 

•  Afet yönetimini etkisizleştiren imar afları çıkarılmasına son vereceğiz. 

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 

•  Eğitim kurum ve süreçlerini cinsiyet, etnik köken, din, dil, yerleşim yeri, sağlık durumu,  sosyo-ekonomik koşulları ayırt etmeden, fırsat eşitliği ve adaletini ve herkesin nitelikli  eğitim hakkını garanti altına alan kapsayıcı bir anlayışla düzenleyeceğiz.  

•  Devlet okullarındaki öğrencilere ücretsiz süt, su ve öğle yemeği vereceğiz. 

•  Okul öncesi, ilköğretim ve orta öğretimdeki tüm öğrencilere yardımcı kitaba ihtiyaç duyma yacak şekilde ders kitaplarını yerel esnafa ve ekonomiye katkıda bulunacak şekilde ücretsiz  temin edeceğiz.  

•  “Eğitim Destek Kartı” ile anaokulundan üniversiteye kadar devlet okullarındaki ihtiyaç sa hibi öğrencilerin kırtasiye, çanta, kıyafet ihtiyaçlarını ve internete erişimlerini ücretsiz kar şılayacağız. 

•  Sınav güvenliğini kamu vicdanında hiçbir tereddüt oluşturmayacak şekilde sağlayacağız.  •  Ortaöğretime geçişlerde sınav odaklı değil süreç odaklı bir sistem geliştireceğiz.  

•  Liselere Giriş Sınavlarında yıldan yıla değişen uygulamalara son verecek, LGS sınavını süreç  içinde kaldıracağız.  

•  Üniversiteye girişte yılda bir defa yapılan sınav yerine çoklu sınav imkânı sunacağız. 

•  Zorunlu eğitimi 1 yılı okul öncesi eğitim, 5 yılı ilkokul, 4 yılı ortaokul, 3 yılı ise lise olmak üze re 1+5+4+3 şeklinde uygulayacağız.  

•  Altyapıları oluşturarak okul öncesi eğitimi 1 yıl zorunlu tutarak ücretsiz sağlayacak ve isteğe  bağlı olarak 3 yaş ve üzerine erken çocukluk eğitimi imkânı sunacağız. 

•  Çocuklarımıza üç yaşından itibaren; dil, zeka ve beceri gelişimlerini, doğayı tanımalarını,  değerler eğitimini, kişisel, fiziksel ve eğitsel gelişmelerini bütüncül bir yaklaşım ile sağla yacağız.  

•  5 yıllık ilkokulun 5. sınıfını bir üst öğrenime akademik hazırlık programı şeklinde, 4 yıllık or taokulun ilk yılını ise yabancı dil ve kodlama hazırlık sınıfı şeklinde düzenleyeceğiz.

32 

ÖZET 

•  İlköğretimde evrensel etik, insan hakları, adalet, sağlık, çevre ve hayvan hakları, kültür, sa nat, bilim, spor konusunda farkındalığın artırılmasını sağlayacak, müfredatı teknoloji ve ino vasyona dönük farkındalığı artıracak şekilde güncelleyecek, oyunlaştırma gibi tekniklerle  öğrencilerimize programlama ve girişimcilik felsefesi kazandıracağız.  

•  Dijital içerik ve ortamlar kullanılarak öğrencilerin en az bir yabancı dil öğrenmesini ve yazı lım ile kodlama becerisi kazanmasını sağlayacağız.  

•  Lise eğitiminde salt bilgi veren ve sınav odaklı yaklaşımdan sosyal-duygusal ve bilimsel  düşünme, mesleki eğilim, sosyal farkındalık, kimlik kazanımı gibi konularda rehberlik odaklı  sisteme geçeceğiz. 

•  YÖK’ü kaldıracak, yüksek öğretim kurumlarının akademik, idari ve mali özerkliğine müdaha le etmeksizin yüksek öğretimin planlanması ve yükseköğretim kurumları arasında koordi nasyonun sağlanması şeklinde sınırlı görevleri bulunan bir kurul kuracağız.  

•  Yükseköğretim kurumlarının yönetim ve denetiminin kendi öğretim üyeleri arasından se çimle oluşturdukları organlar eliyle gerçekleştirilmesini sağlayacağız.  

•  Öğretmen başına öğrenci sayısında OECD ortalamasına ulaşmayı hedefleyeceğiz. 

•  Öğretmenlik Meslek Yasasını değiştirecek, öğretmenlerin özlük haklarını iyileştirecek, öğ retmenleri öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen şeklinde gruplayan uygulamaya  son vereceğiz.  

•  Öğretmen atamalarında mülakatı kaldıracak, ataması yapılmayan öğretmen havuzunu eri teceğiz.  

•  Özel eğitime ihtiyacı olan dezavantajlı çocukların eğitime erişiminin önündeki tüm engelleri  kaldıracağız.  

•  Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerimizi, objektif ölçütlerle tespit ederek, bu öğrencilerimiz  için özel okullar açacak, özel destek programları hazırlayacak ve okul dışı eğitim olanakları  ile burs sağlayacağız.

33 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

SOSYAL POLİTİKALAR 

Sosyal Yardımlar, Sosyal Hizmetler, Sosyal Güvenlik ve Çalışma Hayatı 

•  Farklı kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan sosyal yardımların Bütünleşik Sosyal Yardım  Bilgi Sistemi’ne entegrasyonuna devam edecek, sistemi sürekli biçimde güncel tutacak ve  etkili biçimde kullanacağız. 

•  Geliri belirli düzeyin altındaki ailelere gelirlerini insan onuruna yaraşır bir yaşam sağlayacak  seviyeye yükseltmek amacıyla Devlet tarafından aile bazında, hak temelli, arz odaklı ve ku rumsallaşmış bir yapıda “Gelir Desteği” sağlayacağız.  

•  Çocukların sağlık ve eğitimi için verilen nakit yardımları bakım, beslenme, giyinme ve ula şım masraflarını da dikkate alarak yükselteceğiz.  

•  Yoksul ailelerde yenidoğan bebeklere 1 yıl boyunca başta; süt ve bebek maması olmak üzere  gıda desteği vereceğiz. 

•  Yoksul ailelerimize kış aylarında ısınma yardımı yapacağız. 

•  Sosyal konut üretimini hızlandıracak, dar gelirli ailelerin kira öder gibi taksitlerle konut sa hibi olmalarını ya da düşük bir bedelle kiralayabilmelerini sağlayacağız. 

•  Toplu Konut İdaresi’nin asıl görevi olan Sosyal Konut üretimine odaklanmasını sağlayacak,  bu amaçla ihtiyaç duyulan kaynakları tahsis edeceğiz. 

•  Sigortalının çalıştığı süre arttıkça aylık bağlama oranın da arttığı bir sisteme geçecek, daha  uzun süre çalışanın daha fazla emekli aylığı almasını sağlayacağız. 

•  Emekli aylıklarının artışında sadece enflasyonu değil, büyümeden kaynaklı refah payını da  hesaba katacağız. 

•  İsteğe bağlı sigorta ile emeklilik hakkı bulunan ev kadınları için prim ödeme gün sayısı ve  oranı ile sigortalılıktan önce yaptıkları doğumlarla ilgili borçlanma hususlarında iyileştirme ler sağlayacağız. 

•  Emeklilerin sağlık hizmetlerinde ödedikleri katılım payını almayacağız. •  Dul ve Yetim Aylıklarını arttıracağız. 

•  3600 ek gösterge düzenlemesindeki eksiklik, haksızlık ve dengesizlikleri gidereceğiz. •  ILO’nun 175 sayılı part-time çalışma sözleşmesini kabul edeceğiz. 

•  ILO’nun 189 sayılı “Ev İşçileri İçin İnsana Yakışır İş” sözleşmesini onaylayacağız. •  Asgari ücret tespitine ilişkin 131 sayılı ILO Sözleşmesi onaylayacağız. 

•  İşsizlik ödeneğinden daha fazla işsizin daha uzun süre ve daha fazla yardım almasını sağ layacağız. 

34 

ÖZET 

•  Kıdem tazminatı sistemini sosyal taraflarla diyalog çerçevesinde gözden geçireceğiz. •  İş sağlığı ve güvenliğini ILO standartlarına getireceğiz.  

•  Sendikal alanı düzenleyen mevzuatı ILO ve AB standartlarına uygun hale getireceğiz.  

Engelliler, 65 Yaş ve Üzerindeki Vatandaşlarımız, Şehit Yakınları ve Gaziler  

•  Ülkemizin iç mevzuatını, BM Engelli Hakları Komitesi’nin Nihai Gözlem Sonuç Raporu doğ rultusunda geliştireceğiz. 

•  Kamu ve özel sektörde engelliler için ayrılan mevcut kotaları dolduracağız.  

•  Engelli aylıkları, bakım yardımları ve malzeme desteklerini yüksek enflasyonu da dikkate  alarak günün şartlarına göre güncelleyeceğiz.  

•  Engelli vatandaşlarımızın kullandığı protez, ortezlerin SGK katkı paylarını günün şartlarına  göre güncelleyeceğiz. 

•  Şehirlerin, kamu binaları başta olmak üzere iş yerlerinin, sinema, tiyatro gibi kültür merkez lerinin, eğitim kurumlarının ve toplu taşıma araçlarının engellilerin kullanımına uluslararası  standartlarda uygun hale getirilmesini sağlayacak, bu konudaki denetimleri titizlikle ger çekleştireceğiz. 

•  Yaşlı Aylığını arttıracağız.  

•  65 yaş üzerindeki yurttaşlarımızın kültür, sanat ve spor etkinliklerinden ücretsiz yararlan malarını sağlayacağız. 

•  ‘‘Şehit Aileleri ve Gaziler Kanununda’’ ve diğer ilgili mevzuatta gerekli düzenlemeleri ya parak şehitlik ve gazilik statüsü verilmesi konusundaki dağınıklığı ve Şehit aileleri ve malul  gazilere ödenen maaşlardaki dengesizlikleri gidereceğiz. 

•  15 Temmuz Şehit yakınları, gaziler ve gazi yakınları için toplanan 310 milyon lira ve Beşiktaş  terör mağdurları için toplanan 52 milyon lira tutarındaki bağışlar ile şehit aileleri ve gazilere  harcanmak üzere toplanan diğer kaynakların akıbetini şeffaf şekilde kamuoyu ile paylaşa cak, bu kaynakları muhataplarına söz verildiği gibi ulaştıracağız.  

•  Şehit anne ve babalarına verilen maaşı yükselteceğiz.  

•  18 Mart Şehitler Gününde şehit ailelerine ve 19 Eylül Gaziler Gününde malul gazilere ikra miye verilmesini sağlayacağız.

35 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

Sağlık  

•  Birinci basamağı sağlık hizmetleri sunumunun odak noktası yapacak, kademeli sevk zinciri  altyapısını hazırlayarak, ikinci ve üçüncü basamak üzerindeki hasta yükünü azaltacağız. 

•  Sağlık çalışanlarının çalışma şart¬larını, ücretlerini ve özlük haklarını iyileştirerek toplumda  hak ettikleri itibarı yeniden kazandıracak, ek göstergelerinde yeni düzenlemelere gideceğiz. 

•  Performansa dayalı gelir sistemini yeniden düzenleyecek, maaş-performans oranını maaş  yönünde arttıracağız.  

•  Yurtdışına gitmiş sağlık çalışanlarımız için ‘Yurda Dönüş’ Projesi başlatacağız.  •  Sağlık personeli sayısında OECD ortalamalarına ulaşmayı hedefleyeceğiz. •  Hasta ve sağlık çalışanlarının haklarına riayet edilmesini sağlayacağız. 

•  Sağlıkta şiddet vakalarında etkin soruşturma ve kovuşturma yapılmasını sağlayacak, ceza  ve yaptırımları daha caydırıcı hale getirecek ve sağlık çalışanlarına karşı şiddet suçunda iyi  hal ve infaz indirimi uygulanmamasını sağlayacağız. 

•  Yüksek kapasiteli hastaneler yerine, hastaneleri ulaşım ve erişim olanakları ve hasta ka pasitesini homojen olarak dağıtacak şekilde farklı bölgelere yayarak bütçe kaynaklarından  yapacağız. 

•  Şehir Hastaneleri gerekçesiyle kapatılan devlet hastanelerini ihtiyaç analizi çerçevesinde  yeniden açacağız. 

•  GATA ve diğer askeri hastaneleri yeniden açacağız. 

•  Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü’nün “Hıfzıssıhha-Türkiye Aşı ve Biyoteknolojik Ürün  Araştırma ve Üretim Merkezi” olarak açılması çalışmalarını hızla sonuçlandıracağız. 

•  Eczacılıkta ilaç fiyat kararnamesini üretim, dağıtım ve satış aşamasındaki sorunları gidere cek, ilaç bulunamamasını önleyecek ve aynı zamanda finansal sürdürülebilirliği sağlayacak  bir anlayışla gözden geçireceğiz. 

36 

ÖZET 

Kadın, Aile ve Çocuk  

•  Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığını “Kadın, Aile ve Çocuk Bakanlığı” şeklinde yeniden ya pılandıracağız. 

•  Cinsiyet eşitliğini esas alarak parlamento, yerel yönetimler, siyasi partiler ve kamu kurum larında kadınların karar ve yönetim süreçlerine katılımını destekleyecek, kadın temsilini ar tıracak, kadın haklarının korunmasını öncelikli tutan bir politika izleyeceğiz.  

•  Girişimcilikle ve istihdamla ilgili sağlayacağımız destekleri ve teşvikleri kadınlar lehine ola cak şekilde güçlendirerek ve farklılaştırarak kadın girişimciliğinin önünü açacağız.  

•  Kadına Yönelik Şiddetle Toplumsal Mücadele Seferberliği başlatacak, şiddetin her türüyle  ilgili “Önleme, Koruma, Kovuşturma ve Destek Politikaları” başlıklarında etkin çözümler uy gulayacağız. 

•  Temel ihtiyaç olan kadın hijyen ürünleri üzerindeki vergi yükünü azaltacağız. 

•  8 Mart Dünya Kadınlar Gününde kamu ve özel sektörde çalışan kadınların idari izinli sayıl masını sağlayacağız. 

•  Evlilik öncesi eğitimler, aile danışmanlığı ve boşanma süreci danışmanlığı gibi hizmetleri  yaygınlaştıracağız.  

•  Evlilik yardımı ve desteklerini güçlendirerek yaygınlaştıracağız. 

•  Çocukların Cinsel Suistimal ve Cinsel İstismara Karşı Korunmasına İlişkin Avrupa Konseyi  Sözleşmesi’nin (Lanzorete Sözleşmesi) yükümlülüklerine uyacağız.  

•  Bağımsız ‘Çocuk Hakları İzleme Kurulu’ kuracağız.  

•  Sokakta yaşamak zorunda bırakılan, çalıştırılan ve dilendirilen tüm çocukları kurumsal ko ruma altına alacağız. 

•  Çocuk işçiliği ile veri temelli ve ilgili paydaşların katılımıyla planlı bir şekilde mücadele ede ceğiz. 

•  Çocukların erken yaşta ve zorla evlendirilmelerinin önüne geçeceğiz.

37 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

Gençlik, Spor ve Uyuşturucuyla Mücadele 

•  Ulusal Gençlik Stratejisini hazırlayacağız.  

•  İstanbul’da Birleşmiş Milletler Gençlik Merkezi kurulmasına yönelik çalışmaları başlataca ğız. 

•  Gençlere pasaportu ücretsiz verecek, yurtdışına çıkışta harç almayacağız. •  KYK kredi ve burs tutarlarını artıracağız. 

•  KYK borçlarında 2 yıl olan geri ödemesiz dönemi uzatacak, ödemeler devam ederken işsiz  kalanlar için ödemeleri erteleyecek, aylık taksit ödemelerini, aylık gelirin makul bir oranını  aşmayacak şekilde düzenleyeceğiz. 

•  İsteyen öğrencilerin KYK borçlarını sosyal sorumluluk projeleri kapsamında çalışarak kısa  sürede ve hayatlarına olan olumsuz etkileri asgari seviyeye indirecek biçimde ödemelerine  imkân sağlayacağız.  

•  İstihdamı artırmak için sağlayacağımız hibe, vergi, prim, kredi, diğer finansman ve benzeri  teşvikleri gençler lehine güçlendirerek ve farklılaştırarak genç istihdamını destekleyeceğiz. 

•  Parlamentoda, yerel yönetimlerde, siyasi partilerin karar mekanizmalarında ve kamu ku rumlarının özellikle orta ve üst yönetim kademesinde genç temsilini artıracağız. 

•  Gençlik ve Spor Bakanlığı bünyesinde Yetenek Takip ve Geliştirme Genel Müdürlüğü kura cağız.  

•  Spor ekipmanları üzerindeki vergi yükünü azaltacağız  

•  Spor sektöründe sürdürülebilir ve yenilikçi sigorta ve finansman modellerini teşvik edece ğiz. 

•  Federasyon başkanlık seçimlerine siyasi müdahaleye son verecek, seçimlerin demokratik  bir ortamda gerçekleştirilmesini sağlayacak, federasyonları tam özerk hale getirecek, fede rasyonlarda siyasi kadrolaşmalara ve akrabalık, yakınlık ilişkilerine son vereceğiz. 

•  Uyuşturucu ile Mücadele Acil Eylem Planı hazırlayacak, illerde uyuşturucuyla ilgili sosyal  risk haritaları çıkaracağız. 

•  Uyuşturucu baronlarının, organize suç örgütü üyelerinin ülkemizde faaliyet yürütmelerinin  önüne geçeceğiz. 

•  Sınırlarımızı güvenlik altına alacak ve kaçak göçmenlerle beraber uyuşturucu girişini engel leyeceğiz.

38 

ÖZET 

•  Bağımlılık yapan maddelerin hoş gösterilmesi, tavsiyesi, üretimi, bulundurulması, taşınma sı, ticareti ve kullanılmasını yasaklayacağız.  

•  Gençleri uyuşturucu çetelerinin elinden kurtarmak için, okul çıkış saatlerinde ve öğle arala rında okullar ve yakın çevresinde sivil narko-timlerin sürekli görev yapmasını sağlayacağız.  

•  18 yaş altı ve eğitime devam eden gençlere uyuşturucu veya kimyasal uyuşturucu satıcıları na yönelik cezaları en az 2 katına çıkaracak, bu suçlarda infaz indirimlerinden yararlanmayı  önleyecek hukuki düzenlemeleri yapacağız.  

•  AMATEM ve ÇEMATEM’leri günümüz koşullarına göre yenileyecek, alt yapı, araç-gereç, ya tak sayısı ve personel açısından güçlendireceğiz. 

DIŞ POLİTİKA, SAVUNMA, GÜVENLİK VE GÖÇ POLİTİKALARI 

Dış Politika  

•  Dış politikamızın mihenk taşı olan “Yurtta Barış Dünyada Barış” şiarını yeniden temel dış  politika ilkemiz olarak benimseyeceğiz. 

•  Dış politikada iç siyasi hesaplara ve ideolojik yaklaşımlara dayalı uygulamalara son verece ğiz.  

•  Dışişleri Bakanlığı’na dış politika yapım, karar ve uygulamalarındaki rol ve görevini yeniden  kazandıracağız. 

•  Dışişleri Bakanlığı’na personel alımlarında objektif, güvenilir, siyasi tercihlerden uzak, ehli yete ve liyakate dayalı kapsamlı bir sınav sistemi getireceğiz. 

•  Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın ve onların oluşturdukları STK’ların Türkiye’nin yu muşak gücü ve kamu diplomasisinin etkin bir aracı olması için gayret göstereceğiz.  

•  Dışişleri Bakanlığı bünyesinde Diplomasi Akademisi kuracağız. 

•  Avrupa Birliği’ne tam üyelik hedefimiz doğrultusunda bu alandaki sürecin diyalog, adalet ve  eşitlik çerçevesinde tamamlanması için çalışacağız. 

•  Türkiye ile AB’nin sığınmacılar sorununa ortak sorumluluk ve külfet paylaşımı üstlenerek  yaklaşmalarını sağlayacak, 2014 Geri Kabul Anlaşması ile 18 Mart 2016 Mutabakatı’nı göz den geçireceğiz. 

•  Avrupa Konseyi’nin kurucu üyesi olmamız ve Anayasamızın gereği olarak, AİHS’ne ve Kon sey’in diğer hukuki belgelerine uyum sağlayacak, AİHM kararlarını uygulayacağız. 

39 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  NATO bünyesindeki katkılarımızı rasyonel bir zeminde ve ulusal çıkarlarımızı gözeterek sür düreceğiz. 

•  Türk Devletleri Teşkilatı’nı güçlendireceğiz.  

•  Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü, İslam İşbirliği Teşkilatı, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, D8  gibi örgütlerdeki konumumuzu ve bu örgütlerin uluslararası ilişkilerdeki rolünü geliştirece ğiz. 

•  Ortadoğu Bölgesindeki ülkelerinin bağımsızlık, egemenlik ve toprak bütünlüklerine saygı  duyacak, iç işlerine karışmayacak, aralarındaki sorunlarda “taraf tutan” değil “çözümleri  kolaylaştıran” olacağız. 

•  İsrail-Filistin sorununa BM kararları çerçevesinde ve iki devlet esasına göre kalıcı bir çözüm  bulunması için bütün ilgili taraflarla görüşecek, Filistin konusunda Türkiye’nin güvenilir bir  kolaylaştırıcı olarak masadaki yerini almasını sağlayacağız. 

•  Azerbaycan ile kardeşlik bağlarımızı karşılıklı güven esasına dayalı olarak daha da güçlen direceğiz. 

•  Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de yalnızlaştırılmasının önüne geçecek, deniz yetki alanlarının sı nırlandırılmasında, hidrokarbon kaynaklarının hakça paylaşımında çoklu müzakere süreçle riyle sonuç alınmasına öncelik vereceğiz. 

•  Milli davamız olan Kıbrıs sorununa adil ve kalıcı bir çözüm bulunması amacıyla KKTC’nin ve  Kıbrıslı Türklerin kazanılmış haklarını koruma ve iki toplumun egemen siyasi eşitliğini sağ lama hedeflerini gözeteceğiz.  

•  Ege denizi barış, işbirliği ve iyi komşuluk alanı olarak görülmelidir. Bu amacı gerçekleştir mek için çalışacak, Ege denizindeki egemenlik alanlarımıza zarar verebilecek hiç bir geliş meye müsaade etmeyeceğiz. 

•  ABD ile ilişkileri eşitler arası bir anlayışla kurumsal temele oturtacak, müttefiklik ilişkisini  karşılıklı güvene dayanacak şekilde ilerleteceğiz. 

•  Türkiye’nin yeniden F-35 projesine dönmesi için girişimlerde bulunacağız.  

•  Rusya Federasyonu ile ilişkileri eşitler arası bir anlayışla, kurumsal düzeyde dengeli ve ya pıcı diyalog ile güçlendirilerek sürdüreceğiz. 

•  Afrika ile ilişkileri kıtayı sadece temsilcilik açtığımız bir alan olarak görmenin ötesinde çok  yönlü olarak nitelikli şekilde geliştirecek, Türkiye-Afrika Zirvelerini düzenli ve işlevsel bir  sürece dönüştüreceğiz.

40 

ÖZET 

•  “Asya vizyonumuz”u bölgedeki ülkelerle ilişkilerimizi bir yandan ikili düzeyde güçlendirmek,  bir yandan da bu ikili ilişkileri çoklu işbirliği mekanizmalarıyla çeşitlendirerek zenginleştir mek üzerine kurgulayacağız. 

•  Şangay İşbirliği Örgütü, ASEAN gibi örgütlerle ilişkilerimizi gerçekçi ve sürdürülebilir bir ze minde değerlendireceğiz.  

Milli Savunma, İç Güvenlik, Terörle Mücadele ve Siber Güvenlik 

•  Ordumuzu kendisine verilen görevleri yerine getirebilecek ileri teknoloji ürünü sistemlerle  donatacak; istihbarat, keşif, vuruş gücü ve diğer operasyonel yeteneklerini güçlendireceğiz. 

•  Millî Savunma Bakanlığı teşkilat yapısını gözden geçirecek, Kuvvet Komutanlıklarını tekrar  Genel Kurmay Başkanlığı’na bağlayacağız. 

•  Askeri liseler, Harp Akademileri, kurmay subay, subay ve astsubay yetiştiren tüm okullar ile  ilga edilen etkin sistemleri tekrar açacağız. 

•  Her yıl güvenlik kurumlarının temsilcileri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, meslek  odaları ve ilgili tüm tarafların katılımıyla kapsamlı bir Güvenlik Şûrası düzenleyeceğiz.  

•  Tüm terör örgütleri ve terörizmle mücadeleyi tüm güç unsurlarımızı kullanarak kesintisiz  sürdüreceğiz. 

•  Yurtdışına kaçan teröristlerin iade edilmesi çalışmalarını etkinleştireceğiz. 

•  Organize suç örgütlerinin sınır aşan faaliyetleri konusunda bölgesel ve uluslararası iş birli ğini güçlendireceğiz. 

•  TBMM’de güvenlik teşkilatı üzerinde hem halk adına hem de güvenlik personeli adına “ka musal denetçilik” yetkisiyle donatılmış, partilerin eşit temsil edildiği Güvenlik Komisyonu  kuracağız. 

•  Ulusal Siber Güvenlik Strateji Belgesi’ni ilgili tüm kesimlerin katılımıyla yenileyecek ve  kamu ile özel kesime yönelik eylem planları hazırlayacağız. 

•  Siber savunma gücümüzü kuvvetlendirmek amacıyla düzenli Siber Güvenlik Koalisyon tat bikatlarıyla siber güvenlik seviyemizi sürekli kontrol edeceğiz.

41 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

Göç ve Sığınmacı Politikaları 

•  Göç İdaresi Başkanlığı başta olmak üzere sığınmacılarla ilgili kurumları yeniden yapılandı racak, yönetim ve personel altyapılarını güçlendireceğiz. 

•  Düzensiz göçün kaynağı olan ülkelerle Geri Kabul Anlaşmaları yapacağız. •  Türkiye’ye bir “tampon ülke” muamelesi yapılmasına izin vermeyeceğiz.  

•  Sınırlarımızı elektro optik kuleler, aydınlatma sistemleri, gece görüşlü kameralar, insansız  hava araçları, entegre güvenlik sistemleri ve gerekli hallerde duvarlarla tahkim edecek, ka çak geçişlere kesinlikle müsaade etmeyeceğiz. 

•  Geri gönderme merkezlerinin sayılarını ve kapasitelerini artıracağız. 

•  Gayrimenkul, devlet borçlanma senedi, yatırım fonu satın alınması ya da döviz cinsi mev duat ya da bireysel emeklilik hesabı açılması karşılığında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı  verilmesi uygulamasına son vereceğiz. 

•  Sığınmacıların mahalle, ilçe ve il bazında kontrolsüz yoğunlaşmalara erişmesine veya get tolaşmaya izin vermeyeceğiz. 

•  Geçici Koruma Altındaki Suriyeli’lerin güvenli ve iç hukukumuz ile uluslararası hukuka uy gun biçimde mümkün olan en kısa sürede ülkelerine geri dönmelerini sağlayacağız.

42 

GİRİŞ 

GİRİŞ 

Toplumu en geniş yelpazede temsil eden altı siyasi parti olarak, Türkiye’nin yıllardır görmeyi  umut ettiği tarihi bir birliktelik için 12 Şubat 2022 tarihinde bir araya geldik ve “Yarın’ın Türki yesi”ni inşa sürecini başlattık. 

Bu süreçte etkin ve katılımcı bir yasama, istikrarlı, şeffaf ve hesap verebilir bir yürütme, ba ğımsız ve tarafsız bir yargı ile kuvvetler ayrılığının tesis edildiği “Güçlendirilmiş Parlamenter  Sistemi” ve üretimde verimliliği, yenilikçiliği ve rekabet gücümüzü tahkim eden, tarım, enerji,  savunma sanayi, sağlık gibi kritik alanlarda arz güvenliğini tesis eden, nitelikli, kaliteli istihdam  imkânlarını artıran, büyüme sürecinde herkesi kucaklayan, refahın adil paylaşımını sağlayan,  çevre başta olmak üzere, sürdürülebilirliği bütün boyutlarıyla ele alan “Yeni Nesil” bir kalkınma  stratejisini beraberce hayata geçirme kararlığımızı ortaya koyduk. 

Bu vizyonumuzu hayata geçirmek üzere 2 Ekim 2022 tarihindeki toplantımızda kararlaştırdığı mız gibi 9 ana başlık altındaki 75 alt başlıkta 2300’den fazla somut hedef, politika ve projeleri  tam bir uzlaşma içinde belirledik. 

Ortak Politikalar Mutabakat Metnimizle Cumhuriyetimizin ikinci yüz yılında Türkiye’yi; •  Özgürlükçü, çoğulcu ve katılımcı demokrasiye, 

•  Ehliyet ve liyakate dayalı, vatandaş odaklı, yolsuzluklardan tümüyle arınmış şeffaf ve hesap  verebilir bir kamu yönetimine, 

•  Üretken, uluslararası rekabet gücüne sahip, hiç kimseyi geride bırakmayan dayanıklı, istik rarlı ve kapsayıcı bir ekonomiye, 

•  Cazibe merkezi haline getirecek bir bilim ve teknoloji seviyesine, 

•  Fikri, irfanı ve vicdanı hür nesiller yetiştiren eğitim sistemine,  

•  Bölgesinde ve dünyada saygın, güvenilir, güçlü ve etkili bir ülke konumuna kavuşturacağız.

43 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ

HUKUK, ADALET ve YARGI 

Yasama Reformu 

Yürütme Reformu 

Yargı Reformu 

Temel Hak ve Hürriyetler 

Seçim ve Siyasi Partiler Mevzuatı

I. HUKUK, ADALET ve YARGI 

•  Etkin ve katılımcı bir yasama, istikrarlı, şeffaf ve hesap verebilir bir yürütme, bağımsız ve  tarafsız bir yargı ile kuvvetler ayrılığının tesis edildiği güçlü, özgürlükçü, demokratik, adil bir  sistem için Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçeceğiz.  

•  Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni doğrultusunda yapılması gereken  anayasal ve yasal değişiklikleri ivedilikle hayata geçireceğiz.  

Yasama Reformu 

•  Yasama faaliyetlerinin katılımcı, etkin, şeffaf şekilde yürütülmesi ve çalışmalarda çoğulcu luğu sağlamak amacıyla yeni bir Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hazırlayacak, İçtüzü ğün değiştirilmesinde üye tam sayısının salt çoğunluğunu gerekli kılacağız.  

•  Yasama faaliyetlerinin niteliğini doğrudan etkileyen Meclis komisyonlarının oluşumu ve iş leyişinde muhalefetin etkili şekilde temsil edilmesini sağlayacak, milletvekillerinin yasama  faaliyetlerine yönelik destek hizmetlerini arttıracak ve komisyonları teknik kapasite bakı mından güçlendireceğiz.  

•  Yasama faaliyetlerinin serbest, özgür ve bağımsız şekilde yerine getirilebilmesini sağlamak  amacıyla milletvekili dokunulmazlığının Anayasa’nın 14. maddesinden kaynaklanan istisna sını kaldıracağız.  

•  Kanun yapım süreçlerinin demokratikleştirilmesi için nitelikli kanun yapım süreçlerinin işle tilmesini sağlayacağız: 

•  Demokrasinin özüyle bağdaşmayan, hukuk devletinin temel unsurlarından belirlilik ve  öngörülebilirlik ilkesine aykırılık oluşturan, milletvekillerinin parlamenter etkinliklerini  zayıflatan ve Meclis içerisinde katılımcılığı, tartışmayı ve müzakereyi etkisiz hale geti ren torba kanun uygulamasına son vereceğiz.  

•  Bakanlar Kurulu’na, konusu, sınırları ve süresi yetki kanununda açıkça belirtilmek şar tıyla kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verecek, temel hak ve hürriyetlerin  kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenmesini engelleyeceğiz. 

•  Yasamayı güçlendirmek için kanunlar üzerinde tanınan veto yetkisini kaldırarak Cum hurbaşkanına sadece “geri gönderme yetkisi” tanıyacağız.  

•  Kanun teklif ve tasarılarının komisyonlarda görüşülmesi esnasında ilgili sivil toplum  kuruluşları ve meslek kuruluşları ile uzmanların görüşlerine başvurulmasını genel kural  haline getireceğiz.  

•  TBMM Genel Kurulu’ndaki açık görüşmelerin TRT’nin bu amaca tahsis edilmiş bir ka nalından ve sosyal medya platformlarından; Komisyon görüşmelerinin ise TBMM’nin  sosyal medya platformlarından canlı olarak yayınlanmasını sağlayacağız.

47 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Şeffaf ve hesap verebilir bir yönetim için TBMM’nin denetim yollarına etkinlik kazandıraca ğız: 

•  Bakanlara yönelik sözlü soru mekanizmasını Anayasa’da düzenleyerek sözlü sorulara  belirli bir sürede cevap verilmesi zorunluluğunu getireceğiz. 

•  Yazılı soru önergelerine süresi içinde cevap verilmemesi halinde ilgili bakana yaptırım  uygulanmasını sağlayacağız.  

•  Hükümet, Başbakan ve Bakanlar hakkında gensoru verme hakkını tesis edeceğiz. 

•  Genel Görüşme ve Meclis Araştırması mekanizmalarını etkili kılacak, bir yasama yılında  en az 20 gün, gündemi muhalefet tarafından belirlenen genel görüşme açılabilmesini  sağlayacağız.  

•  Meclis soruşturması mekanizmasının harekete geçirilmesi için Anayasanın aradığı ka rar yeter sayılarını düşüreceğiz. Böylece meclis soruşturmasını etkin bir mekanizma  haline getirerek yürütme aktörlerinin hesap verirliğini sağlayacağız.  

•  Kamu kurum ve kuruluşlarının Meclis tarafından etkili şekilde denetlenmesini sağlaya cağız. 

•  Meclis Araştırma, Soruşturma ve Denetim Komisyonlarında Meclis’te yer alan tüm si yasi parti gruplarının adil bir şekilde temsil edilmelerini sağlayacağız. 

•  Meclis Araştırma, Soruşturma ve Denetim Komisyonlarına Meclis denetimi kapsamında  davet edilen herkesin bu davete icabet etmesini zorunlu kılacağız. 

•  Devlet sırrı ve ticari sır kavramlarını, Meclis’in bilgi edinme ve denetim yetkilerini en gellemeyecek şekilde yeniden tanımlayacağız.  

•  Yasama yetkisinin korunması için milletlerarası sözleşmelerden geri çekilme yetkisinin  Meclis’e ait olduğunu anayasal güvence altına alacağız.  

•  Bütçe hakkının devredilmezliği ilkesi gereğince bütçe hakkını, Türkiye Büyük Millet Mecli si’nin devredilemez bir yetkisi ve denetim aracı olarak düzenleyeceğiz:  

•  Bütçe tasarılarının Bütçe Komisyonu’nda görüşülmeden önce ilgili Komisyon’da görü şülmesini gerekli kılacak ve kanun hükmünde kararnamelerle bütçede değişiklik yapı lamamasını güvence altına alacağız.  

•  Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Kesin Hesap Komisyonu kuracak; kesin hesap kanun  tasarılarının, başkanı ana muhalefet milletvekilleri arasından seçilen bu Komisyon’da  görüşülmesini sağlayacağız. 

48 

I. HUKUK, ADALET ve YARGI 

Yürütme Reformu 

•  Yürütmenin Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulundan oluşmasını ancak yürütmeye dair icrai  yetkilerin Bakanlar Kurulu tarafından kullanılmasını sağlayacağız.  

•  Cumhurbaşkanlığı makamını siyasi sorumluluğu olmayan ve tarafsız bir yapıya kavuştura cağız:  

•  Cumhurbaşkanlığını milletin ve devletin birliğini temsil eden, devletin başı sıfatıyla  temsili görev ve yetkilere sahip, tarafsız bir makam olarak düzenleyecek, Cumhurbaş kanı’nın istisnai nitelikte tek başına yapabileceği işlemleri Anayasa’da açıkça düzenle yeceğiz.  

•  Cumhurbaşkanının kararname çıkarma yetkisine son vereceğiz.  

•  Cumhurbaşkanının tarafsızlığını güvence altına almak için bir dönem seçilebilmesi ku ralını kabul edecek, görev süresini 7 yıl ile sınırlı tutacağız.  

•  Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisi ile ilişiğinin kesilmesi kuralını düzenleyeceğiz. •  Görevi sona eren Cumhurbaşkanı’na görev sonrasında aktif siyaset yasağı getireceğiz.  

•  Başbakanı, Bakanları ve Bakanlar Kurulunu güçlendirip etkili hale getirecek ve hükümetin  istikrarını sağlayacak tedbirleri artıracağız: 

•  Başbakan’ın atanmasında belirsizliği engellemek için Cumhurbaşkanının Meclis’te en  çok milletvekiline sahip siyasi partiye hükümeti kurma görevini vermesini Anayasa’da  düzenleyeceğiz. Hükümetin Anayasa’da öngörülen sürede kurulamaması halinde bu  görevin, milletvekili sayısıyla doğru orantılı olarak diğer siyasi partilere sırasıyla veril 

mesi esasını kabul edeceğiz.  

•  Hükümetin kurulmasını kolaylaştırmak için kurulmasında basit çoğunluk, düşürülme sinde ise Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunu gerekli kıla cağız.  

•  Hükümete istikrar kazandırmak için gensoru ile yapıcı güvensizlik oyunu birleştirece ğiz. Gensoru görüşmeleri sırasında Başbakan veya Bakanlar Kurulu’nun tamamı aleyhi ne verilecek güvensizlik önergelerinde yeni Başbakanın isminin yer almasını sağlaya cağız. TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu ile imzalanmayan bu yöndeki önergelerin  

işleme konulmamasını güvence altına alacağız.  

•  Genelkurmay Başkanı’nın Milli Savunma Bakanına bağlı ve ona karşı sorumlu olmasını  sağlayacağız.

49 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Olağanüstü Hal Kanunu’nda gerekli düzenlemeleri yaparak olağanüstü halin hukuk devleti nin sınırları içinde yürütülmesini sağlayacağız:  

•  Olağanüstü hal kararnamelerine son vereceğiz.  

•  Olağanüstü hal ilan edilebilecek süreyi altı aydan iki aya düşüreceğiz.  

•  Olağanüstü halin Olağanüstü Hal Kanunu’na göre yönetilmesini ve bu Kanun’dan kay naklanan işlem ve eylemlerin tamamının yargı denetimine açık olmasını sağlayacağız.  

Yargı Reformu 

•  Yargı bağımsızlığının tesisi için anayasal ve yasal düzenlemelerle beraber yapısal bir dönü şüm gerçekleştireceğiz: 

•  Birinci sınıfa ayrılan ve birinci sınıf olan hâkim ve savcılar bakımından coğrafi teminat  güvencesi getireceğiz.  

•  Hakimlik mesleği ile savcılık mesleğini birbirinden ayıracağız.  

•  Hâkimlerin idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığı’na bağlı olmasına son vereceğiz.  

•  Savcıların, araştırma ve soruşturma görevlerini etkin bir şekilde yerine getirmelerini  sağlamak amacıyla, Cumhuriyet Başsavcılıklarına bağlı Adli Kolluk Teşkilatı kuracağız.  

•  Özel yargılama usullerine ve özel yetkili mahkeme uygulamasına son verecek, Sulh  Ceza Hakimliklerini kaldırarak bunların yerine Sulh Ceza Mahkemelerini kuracak; görev,  yetki ve işleyişlerini hukuk devletinin gereklerine göre düzenleyeceğiz. 

•  Hukuk eğitiminin kalitesini yükseltmek amacıyla hukuk fakültelerinin sayısını azalta cak, fakültelerin akademik kadrolarında, müfredatında ve kütüphane olanaklarında  kapsamlı iyileştirmeler yapacağız. 

•  Türkiye Adalet Akademisi’nin eğitim kadrosunu ve hâkim ve savcı adaylarının eğitimle rini daha nitelikli hale getireceğiz. 

•  Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarının diğer mahke melerce dikkate alınmasını ve bu mahkemeler tarafından verilen kararların ivedilikle  uygulanmasını sağlayacak tedbirler alacağız. 

•  Hakimlerin terfilerinde, kararlarını verirken özenli davranmalarını sağlamak amacıyla,  verdikleri kararların Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatla rıyla uyumunu temel ölçütlerden biri olarak kabul edeceğiz.

50 

I. HUKUK, ADALET ve YARGI 

•  Görevini kötüye kullanmak suretiyle, Anayasa Mahkemesi veya Avrupa İnsan Hakları  Mahkemesi’nin verdiği hak ihlali kararına sebep olup devleti tazminata mahkûm etti ren ve zarara uğratan hâkimlere ve savcılara bu tazminat ve zararın rücu ettirilmesini  sağlayacağız. 

•  Hakimler ve Savcılar Kurulu’nu kaldıracak, Hakimler Kurulu ve Savcılar Kurulu şeklinde iki  farklı kurul oluşturacağız:  

•  Adalet Bakanı ve Müsteşarının Hakimler Kurulu’nda yer almasına son vereceğiz.  

•  Hakimler Kurulu ve Savcılar Kurulu’nda çoğulculuğun, hesap verebilirliğin ve demok ratik meşruiyetin sağlanması için üye seçiminde çoğulcu bir yöntem benimseyeceğiz.  

•  Hakimler Kurulu ve Savcılar Kurulu’nun mesleğe kabul ve disiplin cezası içeren kararla rının yargı denetimine açılmasını sağlayacağız.  

•  Avukatlık mesleğinin bağımsız ve özgür bir şekilde yerine getirilmesini sağlayacağız:  •  Savunma mesleğini anayasal güvenceye kavuşturacağız.  

•  Ceza yargılamalarında, duruşma düzenini “silahların eşitliği ilkesi”ne uygun hale ge tirecek, iddia makamı ile savunma makamının duruşma salonlarında fiziki olarak eşit  konumda olmasını sağlayacağız. 

•  Bir ilde ancak bir baro kurulabilmesini anayasal olarak düzenleyecek, çoklu baro siste mine son vereceğiz.  

•  Türkiye Barolar Birliği ve baro seçimlerinde temsilde adalet ilkesinin esas alınmasını  sağlayacağız. 

•  Güçlü ve etkili denetim için görev ve yetkilerini genişleterek Anayasa Mahkemesi’ni yeniden  yapılandıracağız:  

•  Anayasa Mahkemesi’ne üye seçim yöntemini çoğulculuğu sağlayacak şekilde yeniden  düzenleyeceğiz. 

•  Anayasa Mahkemesi’ne “hülle” yöntemiyle atama yapılmasının önüne geçmek için  adayların seçilmelerine temel oluşturan görevlerde belirli bir süre fiilen çalışmış olma  şartını getireceğiz.  

•  Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolunun kapsamını ekonomik ve sosyal hakla rı da kapsayacak şekilde genişleteceğiz.  

•  Bireysel başvuruya konu hak ihlalinin bir kanundan, kanun hükmünde kararnameden  veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinden kaynaklanması halinde Anayasa Mahkeme si’ne, ilgili normu iptal edebilme yetkisi vereceğiz. 

51 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Anayasa Mahkemesi’ni organ uyuşmazlığı davaları bakımından da yetkilendireceğiz.  

•  Anayasa Mahkemesi’ne iptal davası açabilecek milletvekili sayısını düşürerek dava aç mayı kolaylaştırarak Anayasanın üstünlüğünü daha etkin kılacağız.  

•  Kanunların Anayasa’ya ve Türkiye’nin taraf olduğu temel hak ve hürriyetlere ilişkin mil letlerarası antlaşmalara uygunluğunun denetlenmesini sağlayacağız.  

•  Yargıtay ve Danıştay’ın üye seçim yöntemini tarafsızlık ve bağımsızlık esasları doğrultusun da yeniden düzenleyeceğiz. Danıştay üyelerinin dörtte birini, Türkiye Büyük Millet Meclisi nin üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğuyla seçmesini sağlayacağız. 

•  Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Vekilinin Yargıtay Genel Kurulu tarafından seçilmesini  sağlayacağız.  

•  Yüksek Seçim Kurulu’nu Anayasa’da yargı bölümü içerisinde bir yüksek mahkeme olarak  düzenleyerek, Kurul’un daha etkili çalışabilmesi için idari ve yargısal görevler bakımından  iki daire şeklinde çalışmasını sağlayacağız.  

•  Sayıştay’ı Anayasa’da bir yüksek mahkeme olarak düzenleyerek, hesap verebilir ve şeffaf  bir yönetim anlayışıyla Sayıştay denetiminin kapsamını, tüm kamu kurum ve kuruluşlarını  içerecek şekilde genişleteceğiz. 

•  Tutuklamanın istisna olması ilkesinin titizlikle uygulanması için gerekli tedbirleri alacağız. 

•  Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 100. ve 108. maddelerine ekleyeceğimiz hükümle tutuk luluk ve tutukluluğun incelenmesi kararlarının gerekçesinde somut olgu, olay ve delil lerin ayrıntılı olarak yazılmasını temin edeceğiz.  

•  Hâkimlere gerekli eğitimlerin etkili bir şekilde verilmesini tesis ederek inceleme sonucu  verilen kararların somut olaya ve talep eden kişiye özgü özelliklerle ilişkilendirilmesini,  buna dair ilgili ve yeterli gerekçelendirme yapılmasını sağlayacağız.  

•  Uzun tutukluluk sorununun temelden çözümü için yargılamada hedef süreleri yeniden revi ze ederek yargılama sürelerini makul seviyelere indireceğiz.  

•  Soruşturmalarda gizlilik kararlarının istisnai uygulanmasını sağlayacağız. Bu kararların her  ay incelenerek her şartta altı ayı geçmemesi esas alınarak şüphelilerin soruşturma tehdidi  altında bırakılmasını önleyeceğiz.  

•  Kadınlar için adli yardım ve zorunlu müdafiliğin kapsamını genişleteceğiz. 

•  Çevre davalarında dava açma ehliyetini genişleterek siyasi partilerin ve sivil toplum kuru luşlarının çevreyi ilgilendiren konuları yargıya taşıyabilmelerini sağlayacağız.

52 

I. HUKUK, ADALET ve YARGI 

•  Cezaevinde kalamayacak derecede hastalığı, engeli bulunan hasta ya da yaşlı mahpusların  tahliye ve infaz erteleme taleplerinin değerlendirilmesinde ölçüt kabul edilen Adli Tıp Kuru mu raporlarının yanı sıra, Adalet Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı kararı ile her ilde belirlenmiş  tam teşekküllü devlet hastaneleri tarafından alınan raporların da dikkate alınmasına yöne lik yasal bir düzenleme yapacağız. 

•  15 Temmuz 2016 tarihinde FETÖ tarafından gerçekleştirilen darbe teşebbüsü sonrası ilan  edilen Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamelerinden kaynaklanan mağduriyetlere  son vereceğiz. 

•  FETÖ dahil olmak üzere tüm terör örgütleriyle kararlılıkla mücadele edeceğiz. Hukuk devle tinin bütün unsurlarını dikkate alacak, mağduriyetlere izin vermeyeceğiz. Tüm soruşturma  ve kovuşturmalarda suç, suçlu ve suçsuz arasında ayrım yapacak, adil yargılanma hakkını  tesis edeceğiz.  

•  Soruşturma ve kovuşturmalarda yaşanan, kamu vicdanını ve toplumun adalet duygusunu  zedeleyen FETÖ Borsası da dahil yürütme ve yargıya ilişkin tüm iddia ve şikayetlerin titizlik le incelenmesini sağlayacağız.  

Temel Hak ve Hürriyetler 

•  İnsan onurunun dokunulmazlığını ve devletin insan onuruna saygı gösterme ve onu koruma  yükümlülüğünü anayasal güvence altına alacağız.  

•  Temel hak ve hürriyetlerin üstün ve bir bütün olduğunu, birbirini tamamladığını; yasama,  yürütme ve yargı organlarını bağladığını, hürriyetin esas, sınırlamanın ise istisna olduğunu  Anayasayla açıkça düzenleyeceğiz. Anayasa’da, temel hak ve hürriyetlerin ödevle sınırlan ması anlayışına son vereceğiz.  

•  Anayasa’nın “Düşünce ve kanaat hürriyeti” ile “Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti”ni  düzenleyen maddelerini birleştirerek, madde başlığını “Düşünce, kanaat ve ifade hürriyeti”  olarak değiştireceğiz. Böylece düşünce, kanaat ve ifade hürriyetlerini güçlendireceğiz.  

•  Basın özgürlüğünü güçlendireceğiz. Kamuoyunun serbestçe oluşması ve medyanın çoğulcu  bir yapı kazanması için Devlet’in gerekli tedbirleri alma yükümlülüğünü açıkça düzenleye ceğiz.  

•  Anayasa’da yapacağımız değişiklik ile ifade ve basın özgürlüğünün sınırlama nedenlerini  Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümleri ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları  doğrultusunda “millî güvenlik, kamu düzeni, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin ül kesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunması, suçların önlenmesi, Devlet sırrı olarak  kanunla düzenlenmiş bilgilerin açıklanmaması, başkalarının şöhret ve haklarının korunma sı” sebepleriyle sınırlı tutacağız.

53 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  İnternet mevzuatını, uluslararası standartlara uygun olarak ifade özgürlüğünü kısıtlamaya cak ve kişilik haklarını ihlal etmeyecek şekilde yeniden düzenleyeceğiz. 

•  Süreli ve süresiz yayınların çıkarılma süreçlerini kolaylaştıracak, bu yayınların dağıtılması nın önlenmesi ile toplatılmasında, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet sav cısının kararını zorunlu kılacağız.  

•  TRT ve Anadolu Ajansı’nı bağımsızlık ve tarafsızlık esaslarına göre yeniden yapılandıracağız.  

•  Akreditasyon kararlarında keyfiliğe son verecek, basın kartlarının verilmesinde ve mesleğe  kabulde meslek kuruluşlarının belirleyici olmasını sağlayacağız. 

•  Medya sahipliği ve finansmanını şeffaf hale getirecek, medyada tekelleşme ve kartelleşme yi önleyeceğiz. 

•  Devletin medyada çoğulculuğu sağlama görevini anayasal bir yükümlülük olarak düzenle yeceğiz.  

•  Medya kuruluşlarının denetlenmesi amacıyla Rekabet Kurumu’na resen inceleme yetkisi  vereceğiz.  

•  Basın İlan Kurumu’nun görevini bağımsız ve tarafsız olarak yerine getirebilmesi için yasal ve  yapısal değişiklikler yapacağız. 

•  Dernek kurma özgürlüğüne yönelik haksız müdahaleleri önleyecek güvenceler sağlayaca ğız.  

•  Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı için Anayasa ile öngörülen sınırlama sebep lerinin kapsamını Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne uygun olarak hürriyetin esas olduğu  anlayışı doğrultusunda daraltacağız. Böylece bu özgürlüklerin belirsiz ve keyfi şekilde sınır lanmasına son vereceğiz.  

•  İdari makamların, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yapılacağı yerlerle güzergâh ve zama nın belirlenmesine ilişkin yetkilerini sınırlandıracağız. 

•  Kamu kuruluşlarının karar alma süreçlerine ve çalışmalarına sivil toplum kuruluşlarının ka tılımını sağlayarak “açık kapı ilkesini” esas alacağız. 

•  Sivil toplum kuruluşlarının kamu yararı statüsü ve vergi muafiyeti gibi desteklerden yarar lanmasında eşit, adil ve şeffaf bir yöntem uygulanmasını sağlayacağız.

54 

I. HUKUK, ADALET ve YARGI 

Seçim ve Siyasi Partiler Mevzuatı 

•  Siyasi partiler ve seçim mevzuatını “Siyasi partilerin faaliyetleri, parti içi düzenlemeleri ve  çalışmaları demokrasi ilkelerine uygun olur.” şeklindeki anayasal kurala uygun biçimde ve  özellikle parti içi demokrasinin güçlendirilmesi amacıyla yeniden düzenleyeceğiz. 

•  Seçim barajını %3’e düşüreceğiz. 

•  Yurt dışında mukim 6 milyonu aşan vatandaşımızın doğrudan Meclis’te temsilinin sağlana bilmesi için en fazla 15 milletvekili ile temsil edilmek üzere yurt dışı seçim çevresi oluştura cak ve bu hususu Anayasada açıkça düzenleyeceğiz. 

•  En son yapılan milletvekili genel seçiminde en az %1 oy alan siyasi partilerin hazine yardı mından faydalanmasını sağlayacağız.  

•  Siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davaların açılmasında TBMM’nin iznini zorunlu hale  getireceğiz.  

•  Belirli durumlarda, kapatma davası öncesinde partiye ihtarda bulunulmasını bir ön şart ola rak düzenleyeceğiz.  

•  Siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin “odak olma” şartını; belli fiillerin yoğun, sürekli ve de mokratik düzene ciddî tehlike oluşturması ve kararlılık içinde işlenmesi koşullarını içerecek  biçimde yeniden tanımlayacağız.  

•  Siyasetin finansmanını şeffaflık, denetlenebilirlik ve seçim harcamalarının saydamlığı ilke leri çerçevesinde ayrıntılı biçimde düzenleyeceğiz.  

•  Şeffaflık ilkeleri doğrultusunda, siyasi partilere ve adaylara yapılan belirli miktarın üzerin deki bağışların ve seçim dönemlerinde yapılan tüm harcamaların kamuoyuna açıklanmasını  zorunlu tutacağız. 

55 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ

II 

KAMU YÖNETİMİ 

Cumhurbaşkanlığı Bünyesindeki Birimler, Bakanlıklar,  Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar 

Yerel Yönetimler 

Liyakate Dayalı Kamu Personel Yönetimi ve Kamuda  Bürokrasinin Azaltılması

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ

II. KAMU YÖNETİMİ 

Cumhurbaşkanlığı Bünyesindeki Birimler, Bakanlıklar, Düzenleyici ve Denetleyici  Kurumlar  

•  Cumhurbaşkanlığı bünyesindeki kurulları ve ofisleri lağvederek görev ve yetkilerini ilgili ba kanlık ve kurumlara devredeceğiz. 

•  Türkiye Varlık Fonu’nu kapatacağız. 

•  “Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı”nı “Kadın, Aile ve Çocuk Bakanlığı” olarak yapılandıra cağız. 

•  Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nı “İklim, Çevre ve Orman Bakanlığı” şeklinde  yapılandıracağız. 

•  Şehircilik ve Afet Yönetimi Bakanlığı kuracağız. 

•  Hazine’yi Maliye Bakanlığı’ndan ayıracak ve ayrı bir Bakanlık şeklinde yeniden yapılandıra cağız. 

•  Ticaret Bakanlığı’nı “Esnaf ve Ticaret Bakanlığı” şeklinde yapılandıracağız. •  Bilişim ve Yenilikçilik Bakanlığı kuracağız.  

•  Strateji ve Planlama Teşkilatı Kuracağız. 

•  Bakan yardımcılıklarını kaldırıp, müsteşarlık sistemini kuracağız.  

•  Bakanlıklarda belirli konulardan sorumlu birden fazla müsteşar atanmasını mümkün hale  getireceğiz. 

•  Düzenleyici ve denetleyici kurumların idari ve mali bağımsızlıklarını sağlayacak ve yürüt menin müdahalelerine karşı koruyacağız. 

•  Düzenleyici ve denetleyici kurumlarda liyakat, şeffaflık, tarafsızlık, çoğulculuk, hesap vere bilirlik ve ulaşılabilirlik ilkelerini esas alacağız. 

•  Kurumlara yapılacak atamalar ile kurumların denetiminde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin  daha belirleyici ve etkin olmasını sağlayacağız.  

•  Düzenleyici ve denetleyici kurumlarda çalışanların düzenledikleri sektörlerdeki kuruluşların  yönetim kurullarında görev almalarını önleyeceğiz. 

•  Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’na üye seçim yöntemini çoğulculuğu sağlayacak şekilde  değiştirecek, Kurul’un tarafsızlığını ve özerkliğini güvence altına alacağız. 

59 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Rekabet Kurumu’nun işleyişine etkinlik kazandıracak, piyasalarda hâkim durumun kötüye  kullanılmasını engelleyeceğiz. 

•  SPK’nın yetkilerini artıracak, sermaye piyasalarında manipülasyon ortamının oluşmasına  kesinlikle izin vermeyeceğiz. 

•  Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunu kuracağız. •  Türkiye Şeker Kurumu’nu kuracağız. 

Yerel Yönetimler 

•  Yerel Yönetimler Reformunu hayata geçireceğiz.  

•  Tüm yerel yönetim mevzuatını yeniden değerlendirecek, yerel yönetimleri idari ve mali açı dan yeniden yapılandıracağız. 

•  Bazı bakanlıkların taşra kuruluşlarını görev alanlarına göre yerel yönetimlere devredeceğiz. •  Merkezi yönetimin yerel yönetimler üzerindeki aşırı vesayetine son vereceğiz. 

•  Seçimle gelenin seçimle gitmesini güvence altına alacak, yerel yönetimlerde seçme ve se çilme hakkını yok sayan kayyum uygulamalarına son vereceğiz.  

•  Seçilmiş yöneticilerin görevlerine bir yargı kararı olmadıkça son verilememesini güvence  altına alacağız.  

•  Görev suçları sebebiyle hakkında soruşturma başlatılan yerel yöneticilerin geçici olarak gö revden uzaklaştırılmalarını da ancak yargı kararı ile mümkün kılacağız.  

•  Seçilme yeterliliğini kaybeden ya da görevden uzaklaştırılan belediye başkanının yerine ge lecek kişinin belediye meclisi tarafından seçilmesini sağlayacağız.  

•  Yerel yönetimlerin öz gelirlerini artırma kapasitelerini güçlendireceğiz.  •  Belediyelerin genel bütçe vergi gelirlerinden aldığı payları artıracağız. 

•  Belediyelerin genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları payların belirlenmesinde illerin üretim  ve ihracata olan katkısını ve yaz-kış ile gece-gündüz nüfus farkı ile düzensiz göçü dikkate  alacağız.  

•  Muhtarlık Temel Kanunu’nu çıkaracağız. 

•  Büyükşehir Yasası’yla mahalleye dönüştürülen köylere tüzel kişiliklerini iade edeceğiz.

60 

II. KAMU YÖNETİMİ 

•  Bütçe yetersizliği nedeniyle gerekli gelişmeyi göstermekte ve hizmet götürmekte zorlanan  büyükşehir statüsünde olmayan illerimizdeki belde belediyelerini proje bazında destekle yeceğiz. 

•  Daha önce kapatılan belde belediyelerinin yeniden açılması ve yeni belediye ihdasını ihti yaçlar doğrultusunda değerlendireceğiz. 

•  İl Özel İdareleri’nin durumunu kamu yönetiminin yeniden yapılandırılması çerçevesinde ele  alacağız.  

•  Türkiye Belediyeler Birliği’ni yeniden yapılandırarak belediyeler arasında ayrım yapan, par tizan ve hakkaniyetsiz uygulamalara son vereceğiz. 

•  Yerel yönetimlerin karar mekanizmalarına muhtarları, ilgili sivil toplum kuruluşlarını ve  meslek odalarını dahil ederek katılımcılığı artıracağız.  

•  Demokratik katılımı önceleyecek, kent konseylerini güçlendirecek, kurulmamış kent kon seylerinin ivedilikle kurulmasını zorunlu hale getireceğiz. 

•  Yerel yönetim mekanizmalarına nitelikli katılımın sağlanabilmesi için yerel yönetimlerde  fırsat eşitliği birimleri kuracağız. 

•  Yerel yönetimlerin verilerini topluma açmasını sağlayacak, bu verilerin üniversiteler, sivil  toplum kuruluşları ve meslek odaları tarafından yerel çözümlerin geliştirilmesinde kullanıl masına imkân tanıyacağız. 

•  Yerel yönetim hizmet standartlarını oluşturarak karar ve iş süreçlerini şeffaf, anlaşılır ve  takip edilebilir hale getireceğiz.  

•  Meclis toplantıları, imar planı değişiklikleri, kaynak kullanımları, borçlanma, ihale ve satın  alma kararları ile denetim raporlarına ilişkin hususları kamuoyu tarafından canlı yayın dahil  şeffaf ve anlaşılır bir şekilde izlenebilir hale getireceğiz. 

•  Belirli nitelikteki projelerde e-devlet oylamaları (halk oylaması) yapacağız. 

•  Belirli miktarları aşan ihale ve ödemelerde belediye başkanlarına imza sorumluluğu getire cek, belediye başkanlarının bu konuda uzun süreli hastalık durumu hariç yetki devri yapa mamasını sağlayacağız. 

•  Belediye başkan ve yardımcılarının birinci ve ikinci derece kan ve sıhri akrabalarının, özel  kalem müdürlüğü, müşavirlik, danışmanlık görevlerine getirilmesini yasaklayacağız. 

•  Belediyelerin büyük ölçekli projelerinin iç ve dış finansmanıyla ilgili objektif kriterler belir leyecek, merkezi yönetimin belediyelerin finansmana erişimini geciktiren veya engelleyen  onay yetkisinin kullanımında süre şartı getireceğiz.

61 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Yerel yönetimlerin kurdukları şirketler ve iştirakleri görev, fonksiyon, ihtiyaç, etkinlik, verim lilik ve kamu ihale yasasına uymak gibi kriterlere göre kapsamlı bir değerlendirmeye tabi  tutacağız. 

•  Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) üyelerini ulaşımla ilgili kurumları içerecek ve temsil  ağırlığı büyükşehir belediyelerinde olacak şekilde yeniden belirleyeceğiz. 

•  Yerel yönetimlerde etkin bir iç denetim ve Sayıştay denetimini hayata geçirecek, denetim  bulgularının yerine getirilip getirilmediğini titizlikle takip edeceğiz. 

Liyakate Dayalı Kamu Personel Yönetimi ve Kamuda Bürokrasinin Azaltılması  

•  657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nu sadeleştirerek günümüz koşullarına uygun hale ge tireceğiz. 

•  Devlet Personel Başkanlığı kuracağız.  

•  Kamu görevine alınmada her aşamada liyakat ve eşitlik ilkelerini hâkim kılacak, şeffaflığı  sağlayacağız.  

•  Mülakat uygulamalarına son verecek, yazılı sınavda en yüksek puan alandan başlamak üze re personel alımı yapılmasını sağlayacak, işin niteliği gereği sözlü mülakat yapılmasının zo runlu olduğu istisnai halleri kanunla düzenleyecek, sözlü sınavlarda adaylara yöneltilecek  soruların kura usulüyle belirlenmesini, sözlü sınav ve mülakatların kayda alınmasını temin  edeceğiz.  

•  KPSS sınavlarının sayısını artıracak ve sınavlardan ücret almayacağız. 

•  Merkez Bankası, TÜİK ve Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlara atanacak Başkanların atan madan önce Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kamuoyuna açık bir oturumda dinlenilmesini  sağlayacağız. 

•  Düzenleyici ve denetleyici kurumların ve kamu bankalarının üst yönetimine yapılacak ata malarda eğitim, sektör tecrübesi gibi kriterleri sıkılaştıracak ve titizlikle uygulanmasını sağ layacağız. 

•  Kamuda kariyer sistemine dayalı çağdaş bir insan kaynakları yönetimine geçecek, her kuru mun nitelikli “meslek elemanı” ihtiyacını kendi içinden karşılaması ilkesini getirecek, mes lek memurluklarına atanmada kurumlar arası nakil işlemi uygulamalarına son vereceğiz. 

•  Kamu hizmetinde yükselmede objektif kriterlere dayanan ehliyet, liyakat, performans ve  kıdem dışında bir ölçüt kabul etmeyecek, fırsat eşitliğini mutlak surette sağlayacağız. 

62 

II. KAMU YÖNETİMİ 

•  Kamu görevlilerini tanımlanan yetki alanlarında, hesap verebilirlik ilkesi uyarınca sorumlu  tutacak, bu doğrultuda kamu personelinin dokunulmazlıklarını kaldıracağız. 

•  2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun kap samında öngörülen yasaklara uyulmasını yakından takip edecek, öngörülen müeyyideleri  titizlikle uygulayacağız. 

•  Üst düzey görevlere atanan kadın yöneticilerin sayısını arttıracağız. 

•  Kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin vekil ya da taşeronlar eliyle yürü tülmesine izin vermeyeceğiz. 

•  Kamu çalışanları arasında ücret ve maaş adaletini sağlayacağız. 

•  Aile birliğinin korunması ilkesini gözeterek tüm eş durumundan atama taleplerini en kısa  zamanda gerçekleştireceğiz. 

•  Avrupa Sosyal Şartı’nda yer alan istisnalar dışında kamu görevlilerinin sendikal hak ve öz gürlüklerinin önündeki tüm engelleri kaldıracağız. 

•  E-Devlet hizmet ağını genişleterek kamu hizmetlerinde kâğıt, mühür ve imzayı azaltacak,  bu kapsamda, kişilerin kurumlar ve diğer taraflarla ev kiralama, ikinci el alışveriş gibi tica ri borç/alacak ilişkisinde e-devlet üzerinden serbest sözleşme düzenleyebilmesinin önünü  açacağız. 

•  Büyük Veri Hamlesi sayesinde kişisel mahremiyet çerçevesinde ve bireyin iznine bağlı ola rak, kamu kuruluşlarının diploma, vesikalık fotoğraf, ikamet ve benzeri verileri birbirleriyle  paylaşmalarını ve mükerrer taleplerde bulunmamalarını sağlayacağız. 

•  Kamuda izin, lisans ve benzeri başvuruların durumunun ve tahmini tamamlanma süresinin  dijital platformlar üzerinden takip edilmesini sağlayacağız.

63 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ

III 

YOLSUZLUKLA  MÜCADELE,  ŞEFFAFLIK ve  DENETİM 

Yolsuzlukla Mücadele 

Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı Kamu İhale Kanunu 

Şeffaflık 

Denetim ve Sayıştay 

Siyasi Etik Yasası

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ

III. YOLSUZLUKLA MÜCADELE, ŞEFFAFLIK ve DENETİM 

Yolsuzlukla Mücadele 

•  Sivil toplumun da destek ve katkısıyla “Yolsuzlukla Mücadele Strateji ve Eylem Planı” hazır layacak ve kararlılıkla uygulayacağız.  

•  Yolsuzlukla mücadelede idari, yargı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi denetimini etkinleştire ceğiz. 

•  TBMM’de “Yolsuzlukları Araştırma Komisyonu” kuracağız. 

•  Yolsuzlukla mücadele mevzuatını, Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu’nun  (GRECO) tavsiye kararlarıyla tam uyumlu hale getireceğiz.  

•  OECD Rüşvetle Mücadele Çalışma Grubu’nun yurt dışı merkezli kişi ve kuruluşlardan gelen  rüşvetle mücadele, ihbarcıların korunması ve kovuşturma bağımsızlığı konularında tespit  ettiği eksiklikleri ivedilikle gidereceğiz. 

•  Rüşvet ve yolsuzluk suçlarında yargı süreçlerini hızlandıracak, cezaları artıracak, zaman  aşımını kaldıracak, bu suçların af kapsamına alınmamasını sağlayacağız.  

•  3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu’nda  değişiklik yaparak kaynağı açıklanamayan gelir ve servet artışlarının cezalarını artıracak ve  tavizsiz bir şekilde uygulayacağız. 

•  Uluslararası Yolsuzluk Sözleşmesi başta olmak üzere tüm uluslararası mekanizmaları kul lanarak yolsuzluktan elde edilen ve yurtdışına kaçırılan gelirleri ülkemize geri getirecek, bu  çerçevede, AB Müktesebatına uyum çalışmaları kapsamında da öngörülen “Malvarlıklarının  Geri Alınması Ofisi”ni kuracağız. 

•  TMSF kapsamına alınan kuruluşlara atanan kayyımların yürüttüğü satış, yatırım ve benzeri  finansal işlemleri denetime tabi tutacağız. 

•  TMSF ve diğer kamu kurumlarından ihalesiz varlık satışını yasaklayacak, Fon Kurulu Üyele rinin aldıkları kararlarla ilgili sınırsız sorumsuzluk durumunu kaldıracağız. 

•  Siyaset, kamu meslek örgütleri ve kamu imtiyazı elde etmiş sivil toplum yöneticilerini de  kapsayacak şekilde mal beyannamesi uygulamasının yaygınlaştırılmasını ve etkin bir bi çimde denetlenmesini sağlayacağız. 

•  4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesi kapsamında “Pazarlık Usulü” ile yapılan lar başta olmak üzere tüm ihaleleri gözden geçirecek, tespit edilen usulsüzlük ve yolsuzluk ların takipçisi olacağız. 

•  Yolsuzluklara yönelik denetimin etkinliğini arttırmak için ulusal denetim standartları belir leyeceğiz.

67 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı 

•  Terörizmin finansmanı, rüşvet, yolsuzluk, insan kaçakçılığı, uyuşturucu ticareti ve tüm diğer  kara para yaratan gelir kaynaklarıyla etkili mücadeleyi temel öncelik olarak esas alacak,  Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı’nın (MASAK) mali kaynakları ile personel ve bilişim  alt yapısını güçlendirecek, çalışmalarında idari özerkliğe sahip olmasını sağlayacağız. 

•  MASAK’ta görevli uzmanların güvencelerini artıracağız.  

•  MASAK’ın zamanında ve yeterli düzeyde dijital verilere ulaşmasının önündeki idari engelleri  ve birimler arası bilgi akışını engelleyen düzenlemeleri kaldıracağız.  

•  Mali Suçlarla Mücadele Koordinasyon Kurulu’nun yapısını güçlendirecek, Kurulu daha etkili  konuma getireceğiz.  

•  5549 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun, 6415 Sayılı Teröriz min Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun, 7262 Sayılı Kitle İmha Silahlarının Yayılma sının Önlenmesine İlişkin Kanun ve ilgili mevzuatı güncelleyeceğiz. 

•  Suç gelirlerinin ve teröre finans sağlayan fonların belirlenip, ayrıştırılarak el konulması ve  müsadere edilmesine yönelik düzenlemeleri güncelleyerek, 5549 sayılı Kanun ve 6415 sa yılı Kanun’da öngörülen idari tedbir düzenlemeleriyle entegre edeceğiz.  

•  MASAK’la kolluk ve savcılık birimleri arasında görev ve sorumlulukları sarih bir şekilde ye niden düzenleyeceğiz.  

•  Döviz büroları, ödeme kuruluşları, kıymetli taşlar ve maden ticareti ile gayrimenkul alım-sa tımının Mali Eylem Görev Gücü (FATF) standartlarının etrafından dolanılması amacıyla kul lanılmasını engelleyecek, FATF standartlarına tam uyum sağlayacak ve ülkemizi “gri liste”- den çıkaracağız. 

•  Uluslararası kuruluşlar tarafından kabul edilmiş vergi cennetleri listesini ve kara paranın  aklanması bakımından riskli ülkeler listesini acilen yayımlayacağız.  

•  Offshore hesaplara fon transferlerini etkin biçimde takip edecek, “Vergi Konularında İdari  Yardımlaşma Sözleşmesine Taraf Olan Ülkelerle” yakın işbirliği mekanizmaları oluşturaca ğız. 

•  Vergi affı ve varlık barışlarının kara para aklanması aracı olarak kullanılmasını engelleyece ğiz.

68 

III. YOLSUZLUKLA MÜCADELE, ŞEFFAFLIK ve DENETİM 

Kamu İhale Kanunu  

•  4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nu Avrupa Birliği normlarına uygun olarak yeniden düzen leyeceğiz. 

•  İhale mevzuatını oluştururken su, enerji, posta ve ulaştırma gibi iktisadi kamu hizmetleri  sektörlerinin özelliklerini dikkate alacağız. 

•  Kamu alımları ve ihalelerde rekabeti ortadan kaldıran, ihaleyi istisna, keyfiliği kural haline  getiren, yolsuzluk kapısını açık tutan istisna ve muafiyet hükümlerini kaldıracağız.  

•  Kamu ihale kanununda yapılacak değişikliklerin TBMM’de salt çoğunlukla yapılmasını sağ layacağız. 

•  Kamu İhale Kurulu ve Kurumu’nu yeniden yapılandıracak, Kurul üye sayısını azaltacak ve  Kurul’un esas olarak mevzuatın geliştirilmesine ve idare ile yüklenicinin sorunlarının çözü müne odaklanmasını sağlayacağız.  

•  Yüklenicilerin daha önce yaptıkları işler, sermaye yapıları, makine ve ekipman parkları, işi  zamanında bitirme yeteneği ve benzeri hususları kapsayan bir “merkezi değerlendirme kü tüğü” oluşturacak, bu sistemden tüm kamu kurumlarının yararlanmasını sağlayacağız. 

•  Devletin mal ve gayrimenkul satışlarında 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında su istimale yol açan uygulamalara son vereceğiz.  

•  İhaleye fesat karıştırma ve ilgili suçlarda “zaman aşımı süresini” yeniden ele alacağız.  

Şeffaflık  

•  Bilgi Edinme Kanunu’nu şeffaflığı artıracak şekilde yeniden düzenleyeceğiz.  

•  Bilgi edinme, hak arama, müracaat ve şikayette bulunmanın usul ve esasları, idarenin taz min sorumluluğu, yönetsel işlemlerde görev, yetki ve zamanaşımı gibi hususları düzenle mek üzere “Genel İdari Usul Kanunu” çıkaracağız.  

•  Bilgi edinme hakkını ihlal eden kamu görevlilerinin disiplin, ceza ve tazminat sorumluluğunu  artıracağız. 

•  İş süreçlerinin basitleştirilerek, açık ve net olarak kurumların web sitelerinde yayınlanma sını sağlayacağız.  

•  Lisans, ruhsat, izin ve benzeri idari işlemlerle ilgili belirlenen sürelerin geçilmesi durumunda  yetkililerin açıklama yapmasını zorunlu kılacak, olumsuz sonuçlanan işlemlerin gerekçele rinin vatandaşlara yazılı bildirilmesini temin edeceğiz. 

69 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Dijital bir platform oluşturarak bu platform üzerinden kamu verilerinin kullanıcı dostu şekil de izlenebilmesini sağlayacağız. 

•  Bilgi edinme ve etik kurullarında sivil toplumun yüksek düzeyde temsil edilmesini sağlaya cağız. 

•  Devlet sırrı ve ticari sır kavramlarını Meclis’in ve Sayıştay’ın bilgi edinme ve denetim yetki lerini engellemeyecek şekilde yeniden tanımlayacağız. 

•  Düzenleyici kurumların kurul kararlarının şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılmasını sağla yacağız.  

•  Tüm kamu kurum ve kuruluşlarının Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun mali say damlık, hesap verebilirlik, iç kontrol ve denetim gibi alanlarına ilişkin hükümlerine tabi ol masını sağlayacağız.  

•  Kamu Özel İşbirliği projelerinden kaynaklanan garanti ve diğer koşullu yükümlülüklerin  kamu mali istatistiklerinde anlaşılabilir biçimde yer almasını sağlayacağız.  

•  Ulusal istatistiklerde yaşanan veri kalitesi sorunlarının sağlıklı bir biçimde doğru ve eksiksiz  olarak hızla tespitini sağlayacağız. 

Denetim ve Sayıştay  

•  Sayıştayı Anayasa’da bir yüksek mahkeme olarak düzenleyeceğiz 

•  Sayıştay üyelerinin tamamının Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üçte iki nitelikli ço ğunlukla seçilmesini sağlayacağız. 

•  Sayıştay denetiminin kapsamını, kamu kaynağı kullanan tüm kurum ve kuruluşları içerecek  şekilde, genişleteceğiz.  

•  Sayıştay raporlarının tamamının Kesin Hesap Komisyonu’na sunulmasını ve raporlar ile de netim sonuçlarının kamuoyu ile paylaşılmasını sağlayacağız.  

•  Sayıştay Başkanlığı tarafından tespit edilen kamu zararları ve bunlar hakkındaki suç duyu rularıyla ilgili keyfiliğe son vereceğiz.  

•  Sayıştay’ın performans denetimini etkin kılacağız. 

70 

III. YOLSUZLUKLA MÜCADELE, ŞEFFAFLIK ve DENETİM 

Siyasi Etik Yasası 

•  Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin, Bakanların, siyasi parti genel merkez yöneticileri nin, il başkanlarının, belediye başkanlarının ve belediye meclis üyelerinin, görevlerini yerine  getirirken uymaları gereken siyasi etik ilkelerinin düzenlenmesi amacıyla Siyasi Etik Kanu nu’nu çıkaracağız:  

•  Etik davranış ilkelerini, görevleri ile bağdaşmayan işleri, mal bildiriminde bulunulma sını, çıkar çatışmalarına ilişkin çeşitli durumlarda beyan yükümlülüğünü, hediye alma  yasağını ve etkili bir denetim ve yaptırım sistemi hususlarını Avrupa Birliği Müktesebatı  ve ilkeleri ile Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu (GRECO)’nun Tavsiye  Kararları ışığında düzenleyeceğiz.  

•  Kanun kapsamındaki kişilerin; görev, unvan ve yetkilerini kullanarak kendileri, yakınları  veya üçüncü kişiler lehine etik dışı aracılıkta bulunmalarını; akraba, eş, dost veya diğer  tanıdıklarını kayırmalarını, herhangi bir nedenle ayrımcılık yapmalarını engelleyeceğiz.  

•  Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin görevleri ile bağdaşmayan işleri açıkça düzenle yerek, yasak kapsamında olmayan diğer işlerden edindikleri gelirlere de beyan yüküm lülüğü getireceğiz.  

•  Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin; yürütme organının teklif, inha, atama ya da  onamasına bağlı resmi veya özel işlerde görev alamamasına ilişkin düzenlemelerin uy gulanmasını titizlikle takip edeceğiz. 

•  Kanun kapsamındaki kişilerin mal beyanlarını yenileme süresini kısaltarak, 2 yılda bir  mal beyanı vermelerini sağlayacağız.  

•  Mal beyanında bulunma yükümlülüğünün kapsamını genişletecek, kişilerin görevleri ile  ilgili çıkar çatışması oluşturan ya da oluşturabilecek durumlar ile kendilerine sunulan  imkânları, bu imkânların kullanım alanlarını ve milletvekilliği göreviyle bağdaşan işleri ni de ilgili makama bildirmelerini sağlayacağız. 

•  Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin, bakanların davranışlarında kamu yararını gö zetmesini, kişisel çıkarla kamu yararının çatışmasından kaçınmasını sağlayacağız.  

•  Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin ve bakanların katıldıkları toplantılarda konuşma  ve katılımlarına karşılık ücret veya bağış aldıkları durumlarda belirli bir miktarı aşan  meblağlar için beyan yükümlülüğü getireceğiz.  

•  Hediye kabul etme yasağına ilişkin istisnaları yönetmelikle açıkça belirleyeceğiz. 

•  Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu bulunan siyasi partiler bünyesinde siyasi etik  kurulları oluşturulmasını düzenleyeceğiz. 

71 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde Siyasi Etik Komisyonu kuracağız.  

•  Komisyon tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ve bakanlar hakkında etik il kelere aykırı davrandığının tespit edilmesi halinde; uyarma, kınama, idari para cezası ya  da Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni temsil edecek heyetlerde süreli olarak görev alama ma kararları verilebilmesini sağlayacağız.  

•  Üyelikle bağdaşmayan herhangi bir hizmeti veya görevi sürdürmekte ısrar eden üyeler  hakkında Genel Kurul tarafından üyeliğin düşürülebilmesini düzenleyeceğiz. 

72 

IV 

EKONOMİ, FİNANS ve İSTİHDAM 

Temel Ekonomik Hedefler 

Ekonomi Kurumlarının Güçlendirilmesi ve Yeniden Yapılandırılması Merkez Bankası Bağımsızlığının Teminat Altına Alınması  Para Politikası 

Kamuda İsrafla Mücadele 

Bütçe ve Kamu Harcamaları 

KİT’ler ve Diğer Kamu 

Vergi 

Kamu-Özel İşbirliği Projeleri 

Finans Sektörü Politikaları 

İstihdam ve İşsizlikle Mücadele Politikaları

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ

IV. EKONOMİ, FİNANS ve İSTİHDAM 

Temel Ekonomik Hedefler 

•  Yeşil dönüşümü ve dijital devrimi merkezine alan sürdürülebilir ve kapsayıcı bir kalkınma  stratejisiyle ve yatırım, istihdam, verimlilik ve teknoloji eksenli bir dönüşümle Türkiye’yi  ‘’Orta Gelir Tuzağı”ndan kurtarıp ‘’Yüksek Gelirli Ülkeler” arasında sağlam ve kalıcı bir ko numa getireceğiz.  

•  Ekonomik dengeleri tahkim edecek, makroekonomik ve finansal istikrarı tesis edecek tutarlı  ve akılcı politikaları güçlü bir program çerçevesinde uygulayacağız. 

•  Enflasyonu iki yıl içinde düşük tek haneye kalıcı bir biçimde indireceğiz.  •  Türk lirasına yeniden itibar ve istikrar kazandıracağız. 

•  Ortalama büyüme hızının yüzde 5’in üzerinde gerçekleşmesini sağlayacağız. •  Beş yılın sonunda dolar cinsinden kişi başına milli gelirimizi en az iki katına çıkaracağız. 

•  Beş yılda en az 5 milyon ilave, nitelikli ve insan onuruna yaraşır gelir sağlayan iş imkanı  oluşturacak, işsizliği tek haneye indireceğiz. 

•  2018 sonrasında yeniden gündeme gelen aşırı yoksulluğu sıfırlayacağız. 

•  Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi sonrası dönemdeki haksız gelir ve servet transferi ile  rant devşirmeye dayalı politikalara son verecek, gelirin bireyler, haneler ve bölgeler arasın da adil ve dengeli dağılımını sağlayacağız. 

•  Son yıllarda ciddi biçimde kötüleşen kamu mali dengelerini kontrol altına alacak, borç ve  faiz yükünün sürdürülebilir seviyelerde tutulmasını sağlayacağız. 

•  Beş yılın sonunda yıllık ihracatı 600 milyar dolar seviyesine, ihracatın kilogram değerini 2  doların üzerine, yüksek teknoloji ürünleri ihracatının payını ise iki katına çıkartacağız.  

•  Verimlilik, yüksek katma değer ve rekabetçiliğe dayalı sektörel politikalarımızla üretim ya pısını ithalata bağımlı olmaktan kurtaracak ve ekonomimizi sürdürülebilir bir dış denge ya pısına kavuşturacağız. 

•  Uluslararası döviz rezervlerini güçlendireceğiz. 

•  Türkiye’yi yeniden “Yatırım Yapılabilir Ülke” kredi notuna kavuşturacağız.

75 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

Ekonomi Kurumlarının Güçlendirilmesi ve Yeniden Yapılandırılması 

•  Cumhurbaşkanına bağlı, liyakatli ve deneyimli denetim personeli ve uzmanlardan oluşan  “Durum ve Hasar Tespit Komitesi’ni” oluşturacak, Komiteyi kurumlardan veri ve bilgi temini  noktasında tam yetkiyle donatacağız. 

•  Ekonomik ve Sosyal Konsey’in kapsamını daha katılımcı hale getirecek, Konseyi ekonomik  istikrar, kaynak tahsisinde etkinlik, verimlilik, rekabet gücünün artırılması, yoksulluk ve ge lir dağılımında eşitsizlik gibi ekonomik ve sosyal sektörleri çapraz kesen konularda farklı ke simlerin politika önerilerinin değerlendirildiği, uzlaşma ve diyaloğun sağlandığı bir platform  olarak işlevsel hale getireceğiz. 

•  Başlangıçta Cumhurbaşkanına, Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçildiğinde ise Baş bakan’a doğrudan bağlı Strateji ve Planlama Teşkilatı’nı kuracağız. 

•  Hazine’yi Maliye Bakanlığı’ndan ayırarak ayrı bir Bakanlık şeklinde yeniden yapılandıracağız. •  Türkiye Varlık Fonu’nu kapatacağız.  

•  Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nu asli fonksiyonuna geri döndüreceğiz.  •  Türkiye İstatistik Kurumu yasasını yeniden düzenleyerek; 

•  Başkanın Bakanlar Kurulu Kararıyla, Başkan Yardımcılarının ise Başkanın teklifi üzerine  üçlü kararname ile atanmasını sağlayacağız. 

•  Süre tamamlanmadan görevden almaya izin veren halleri açıkça belirleyecek, Başkan  ve Başkan Yardımcılarının TÜİK Kanunu dışındaki bir düzenlemeye dayalı olarak görev den alınamamasını temin edeceğiz. 

•  TÜİK istatistiklerinin akademisyen ve uzmanlardan oluşan komisyonlar tarafından dü zenli biçimde kalite ve güvenilirlik testine tabi tutulmasını zorunlu hale getireceğiz. 

76 

IV. EKONOMİ, FİNANS ve İSTİHDAM 

Merkez Bankası Bağımsızlığının Teminat Altına Alınması 

•  Merkez Bankası kanununda temel görevleri, araç bağımsızlığını ve üst düzey atamaları il gilendiren değişikliklerin TBMM’de nitelikli çoğunlukla yapılabilmesini sağlayacak mevzuat  düzenlemesini gerçekleştireceğiz. 

•  Başkan ve üst düzey yönetimin atanma süreçlerini ehliyet, liyakat, şeffaflık ve hesap vere bilirliği esas alan bir zeminde yeniden tasarlayacağız. 

•  Başkan, Başkan Yardımcıları ve Para Politikası Kurulu üyelerini beş yıllık süre için atayaca ğız. 

•  Başkanın Bakanlar Kurulu Kararıyla, Başkan Yardımlarının ise Başkanın teklifi üzerine üçlü  kararname ile atanmasını sağlayacağız. 

•  Başkan ve Para Politikası Kurulu üyelerine en fazla iki defa atanma sınırı getireceğiz. 

•  Başkan, Başkan Yardımcısı ve Kurul üyelerinin TCMB Kanunu dışındaki bir düzenlemeye da yalı olarak görevden alınamamasını temin edeceğiz. 

•  Banka Meclisi üyelerinin belirlenmesinde; finans, sanayi, ticaret ve tarım sektörlerindeki  tecrübe ve birikimleri arasında dengeyi gözeteceğiz. 

•  Merkez Bankası’nın TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu oturumlarına düzenli olarak yılda iki  defa katılımını sağlayacak, basına da açık olacak olan sunumların naklen yayınlanmasını  temin edeceğiz. 

•  Enflasyon hedefinin tutturulamaması durumunda Bankanın TBMM Plan ve Bütçe Komisyo nuna özel gündemle bilgi vermesini sağlayacağız. 

•  Merkez Bankası bağımsızlığına müdahaleye ve yetki-sorumluluk çatışmasına yol açan, hiç bir işlevselliği bulunmayan Fiyat İstikrarı Komitesi’ni kaldıracağız. 

•  Finansal istikrarın makro düzeyde daha etkin bir şekilde gözetilebilmesi amacıyla Finansal  İstikrar Komitesinin kurumsal yapısını güçlendirecek, Komite’nin düzenli toplanmasını te min edecek, kararların detaylı biçimde kamuoyuna açıklanmasını sağlayacağız. 

•  TCMB’nin merkezi başkent Ankara’dadır. Bankanın İstanbul’daki birimlerinin Ankara’ya ta şınma sürecini mümkün olan en kısa sürede sağlayacağız.  

•  Banka Kanununa aykırı biçimde Ankara dışına taşınma işlemlerini ve bu işlemler sonrasında  uğranılan kamu zararını idari ve hukuki denetime tabi tutacak ve zararları ilgililerine rücu  edeceğiz.

77 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

•  Merkez Bankası rezervlerinin şeffaf olmayan bir biçimde ve dolambaçlı yollarla satışına iliş kin işlemleri idari ve hukuki denetime tabi tutacak, tespit edilen hata, usulsüzlük, yolsuzluk  ve kamu zararının sonuna kadar takipçisi olacağız. 

Para Politikası 

•  Merkez Bankası’na fiyat ve finansal istikrarı sağlama dışında sorumluluklar yüklemeyece ğiz. 

•  TCMB’nin asli görevini yerine getirebilmesi için para politikası araçlarını fiyat istikrarı doğ rultusunda bağımsız, şeffaf ve öngörülebilir bir şekilde kullanabilmesini temin edeceğiz.  

•  TCMB ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) arasındaki koordinasyonu  daha da güçlendirecek, para ve kredi politikalarının daha uyumlu bir biçimde yürütülmesini  sağlayacağız. 

•  Makro ihtiyati tedbirlerin asli işlevi doğrultusunda mevcut riskleri azaltmaya ve risk biriki mini önlemeye odaklanmasını sağlayacağız.  

•  Enflasyonla mücadeleyi desteklemek için maliye politikasının bileşimi, yönetilen fiyatlar,  üretim yapısı, tarım, ticaret, rekabet ve verimlilik gibi alanlarda gerekli yapısal düzenleme leri hayata geçireceğiz. 

•  TCMB’nin Hazine ile doğrudan veya dolaylı finansman ilişkisi kurduğu kar ve yedek akçe  dağıtımı, açık piyasa işlemleri, menkul değerler cüzdanı, cari hesap ilişkisini TCMB yasasın da açıkça düzenleyecek, bu suretle Hazine’ye doğrudan kaynak aktarımı suretiyle parasal  genişlemeye yol açılmasını önleyeceğiz. 

•  Özel sektöre kredi temini yoluyla kaynak tahsisine doğrudan müdahale edilmesine ve ban kaların bilançolarının kompozisyonuna mikro düzeyde müdahale edilmesine yönelik uygu lamalara son vereceğiz.  

•  Dalgalı kur sistemine aykırı uygulamalara son verecek, kambiyo rejimine ilişkin düzenleme leri para politikasının esneklik ve etkinliğini artıracak şekilde gözden geçireceğiz.  

•  Uluslararası döviz rezervlerini güçlendirecek, rezervlerin kullanımında keyfiliği giderecek,  rezerv yönetiminin şeffaf ve hesap verebilir bir çerçevede yürütülmesini sağlayacağız.  

•  Her ne şekilde olursa olsun, rezerv satışlarının en geç on beş günlük periyotlarla kamuoyuna  açıklanmasını sağlayacak, altı ayda bir kapsamlı rezerv yönetimi raporu hazırlayacağız.  

•  İktidara gelir gelmez yeni Kur Korumalı Mevduat hesabı açılmasını durduracak, mevcut he sapları vade sonlarında kapatacağız. 

78 

IV. EKONOMİ, FİNANS ve İSTİHDAM 

Kamuda İsrafla Mücadele 

•  İktidara gelir gelmez kamuda israfa son verecek kapsamlı bir program uygulayacağız. •  İtibar gerekçesine sığınılarak gerçekleştirilen tüm gereksiz harcamalara son vereceğiz.  •  Temsil ve ağırlama harcamalarını en az yarı yarıya azaltacağız. 

•  Cumhurbaşkanlığı’nı Çankaya Köşküne taşıyacağız.  

•  Cumhurbaşkanlığı’nın kullanımındaki saray, köşk ve yalıları halkın kullanımına açacağız.  •  Cumhurbaşkanlığı’nın kullanımındaki uçak sayısını azaltacağız.  

•  Kamu görevlilerinin birden fazla yerden ilave gelir elde etmesini engelleyeceğiz.  •  Kamuda makam odaları için standart belirleyerek gösterişin önüne geçeceğiz.  •  Yeni kamu binası yapılmasını, tefrişat alımını durduracağız.  

•  İhtiyaç dışı kamu binalarının satışını gerçekleştireceğiz.  

•  Kamuda araç tahsisini çok az sayıdaki görevlerle sınırlı tutacağız.  

•  Çakarlı araç kullanımını sadece Ambulans ve Güvenlik araçlarıyla sınırlayacağız.  

•  Yeni hizmet binası ve araç kiralamasına son verecek, mevcut kiralamaları kademeli biçimde  tasfiye edeceğiz.  

•  Kamu binalarında ışıklı tabelalara, Bakanlar başta olmak üzere yöneticilerin video görüntü lerinin yayımına son vereceğiz. 

•  Yurtdışı teşkilatları yeniden yapılandıracak, gereksiz yurtdışı kadroları iptal edeceğiz. 

79 

ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ 

Bütçe ve Kamu Harcamaları 

•  Mali disiplin anlayışını kalıcı hale getirmek ve öngörülebilirliği arttırmak amacıyla “Mali Ku ral” uygulamasını hayata geçireceğiz.  

•  TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu ile Sayıştay’ın mali kuralın izlenmesindeki rol ve etkinliğini  artıracağız. 

•  Kamu Mali Yönetim Reform Stratejisi hazırlayacağız. 

•  Tüm kamu harcamalarını gereklilik ve verimlilik açısından kapsamlı bir gözden geçirmeye  tabi tutacak, önceliğini yitirmiş harcama programlarını tasfiye edeceğiz.  

•  Kaynakları “Kanal İstanbul” gibi rant projeleri için değil GAP, DAP, KOP ve DOKAP kapsamın dakiler başta olmak üzere tarımsal sulama projelerinde kullanacağız. 

•  Bütçe çalışmalarında doğa ve çevrenin korunmasına, dezavantajlı grupların gözetilmesine  ve cinsiyete duyarlı bütçeleme anlayışına özen göstereceğiz. 

•  Toplumun en kırılgan kesimlerini gözeterek harcama önceliklerini yeniden belirleyeceğiz.  •  Şeffaf olmayan bir biçimde özel kurallarla kamu harcaması yapılmasına son vereceğiz.  

•  Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmaları nın kanunla yapılmasını sağlayacağız.  

•  Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerin kendi bütçeleri içinde yapacakları aktarma ları aktarma yapılacak tertipteki ödeneğin belli bir oranıyla sınırlayacağız.  

•  Personel giderleri tertiplerinden, aktarma yapılmış tertiplerden ve yedek ödenekten aktar ma yapılmış tertiplerden diğer tertiplere aktarma yapılmasını engelleyeceğiz. 

•  Kamu garantilerinin kapsamı, gerekçeleri, süresi ve benzeri bilgiler ile bunların değişik se naryolar altında bütçe üzerindeki yükünü düzenli olarak kamuoyuyla paylaşacak, bütçeye  ekli cetvel olarak TBMM’ye sunacağız.  

•  Kamu borçlanmasında ve kamu garantilerinde kur, faiz, likidite, re-finansman ve kredi risk lerinin basiretli biçimde yönetimi için daha bağlayıcı ilke ve kurallar getireceğiz.  

•  Kamunun zorunlu haller dışında döviz cinsinden sözleşme yapmamasını sağlayacağız.

80


 

YORUMLAR

  • 0 Yorum